Phụ nữ Nhật Bản

Tại sao phụ nữ Nhật Bản luôn nhẹ nhàng, tao nhã? Đó là do họ tuân theo ba nguyên tắc giao tiếp đã có từ xa xưa.

Nói chuyện rất ôn hòa và dịu dàng

Về phương diện này, có thể nói phụ nữ Nhật cực kỳ lễ độ và điềm đạm. Đặc biệt là họ luôn luôn nói năng dịu dàng, nhỏ nhẹ dù ở bất cứ đâu.

Cử chỉ nhẹ nhàng, khoan thai

Theo truyền thống của Nhật Bản, khi ngồi phụ nữ Nhật tuyệt đối phải khép hai chân lại và để tay tự nhiên trên đầu gối, khẽ nghiêng mình và lúc nói chuyện cũng hơi khom lưng.

Ngoài ra, người Nhật còn có một kiểu “ngồi” khá nổi tiếng. Tư thế này đòi hỏi người ngồi phải quỳ trên đôi chân đang khép sát vào nhau, tay đặt tự nhiên lên đầu gối, thân thể có xu hướng hơi nghiêng về phía trước.

Kiểu ngồi này bắt nguồn từ việc người phụ nữ Nhật luôn luôn duyên dáng và dịu dàng, đằm thắm trong những bộ kimono truyền thống, dù cho đất nước đang trong thời loạn lạc chiến tranh hay thời thái bình thịnh trị. Không chỉ vậy, những tiểu thư con nhà danh gia vọng tộc thường khoác lên mình những bộ kimono kiểu cách, khá cầu kỳ. Do đó, họ đều phải quỳ xuống trong khi ngồi hay hành lễ. Đây cũng được coi là một nét đặc biệt trong văn hóa truyền thống của người Nhật.

Ở Nhật quỳ trên chiếu Tatami được coi là một kiểu ngồi, gọi là “tọa” (kashikomaru hoặc tsubau.) hay “chính tọa” (Seiza).

(Ảnh: Plan/Corbis)

“Tọa” cái tên đã có từ thời đại Asuka (vào khoảng thế kỷ thứ VII) được truyền từ Trung Quốc sang nhưng mãi đến thời kì Edo mới được chính thức đưa vào giảng dạy.

Seiza là kiểu ngồi mà đôi chân sẽ phải chịu toàn bộ trọng lượng của cơ thể và giữ thẳng lưng ( khi không cần cúi người tỏ lòng kính trọng hay chào hỏi). Do đó, nó sẽ khiến bạn cảm thấy không thoải mái, thậm chí là như một cực hình khi phải ngồi trong tư thế ấy . Nhưng đối với người Nhật mà nói thì nó lại không phải là hình phạt nào cả, mà là một cách hưởng thụ, bởi vì họ đã được luyện tập từ bé. Ngày nay, khi thưởng thức trà đạo, kiếm đạo, trong tang lễ hay những buổi tọa đàm trang trọng người Nhật thường sử dụng kiểu ngồi Seiza.

Kiểu ngồi seiza

Trước đây có một đoàn nhạc của Trung Quốc đã diễn vở Syunkinsyou nổi tiếng của Nhật Bản. Để có thể miêu tả hết những gì tác giả gởi gắm vào trong vở kịch, các diễn viên phải nổ lực rất nhiều và đặc biệt là luyện “ngồi” (Seiza). Dù phải chịu nhiều đau đớn khi tập thế Seiza nhưng nhờ quyết tâm mà họ đã có được một buổi biểu diễn rất thành công. Các nhân vật được khắc họa rất chân thật và sống động.

Nội tâm an hòa

Đa phần phụ nữ Nhật rất điềm đạm, hòa nhã từ tính cách cho đến nét mặt, cử chỉ bên ngoài. Các cô gái sẽ không trực tiếp nói lên ý kiến riêng của mình ngay lập tức, mà họ sẽ đứng trên lập trường của đối phương mà suy xét vấn đề, tôn trọng người khác và lựa chọn lời nói thích hợp để tránh làm người khác tổn thương. Người ta thường nói rằng: “Con gái Trung Quốc dịu dàng là muốn để cho con trai yêu quý mình. Nhưng con gái Nhật dịu dàng lại là vì muốn làm cho các bạn nam được vui”.

“Con gái Trung Quốc dịu dàng là muốn để cho con trai yêu quý mình. Nhưng con gái Nhật dịu dàng lại là vì muốn làm cho các bạn nam được vui”.

Ở Nhật Bản, nếu một cô gái không xinh đẹp nhưng lại rất ngọt ngào, dịu dàng thì chắc chắn cô ấy cũng sẽ có rất nhiều người săn đón. Phần lớn, đàn ông Nhật thích có bạn gái thông minh nhưng họ cũng mong người yêu mình biết kín đáo “ẩn mình” phía sau họ. Ngoài ra, các đấng mày râu ở Nhật còn hy vọng bạn gái mình là một người thanh cao, tao nhã. Họ cho rằng con gái dịu dàng, từ tốn mới là người sâu sắc, tế nhị và quyến rũ.

Ở bên cạnh những người phụ nữ Nhật dù là già hay trẻ bạn cũng sẽ cảm nhận được sự dịu dàng, hòa nhã toát lên từ họ. Có thể không xinh nhưng những nét đẹp tâm hồn của họ sẽ để lại ấn tượng khó quên trong tâm trí bạn.

Thư thái và yên bình là cảm giác mà mọi người thường cảm nhận được sau khi tiếp xúc với những người phụ nữ Nhật. Bao âu lo, muộn phiền như được trút bỏ xuống hết. Không phải ai cũng có thể mang lại sự thoải mái cho người khác như họ được. Bởi lẽ, nó không phải chỉ là những lời nói suông, hay những hành động qua loa lấy lệ. Mà nó thật sự xuất phát từ tấm lòng thiện lương của họ.

Phụ nữ Nhật ngày nay cũng vậy, họ luôn quan tâm đến vẻ đẹp tâm hồn. Đặc biệt là họ rất coi trọng việc trau dồi hiểu biết về “Đạo” của mình. Có thể nói “Đạo” được người Nhật áp dụng rất nhiều vào cuộc sống sinh hoạt hằng ngày, tâm luôn có “Đạo” – dùng “Đạo” để chỉ đạo việc tu tâm dưỡng tính.

(Ảnh: Getty Images)

Biên dịch: Thanh Thanh, biên tập: Tuệ Minh

Người giúp việc nghèo đưa con đi dự tiệc, dù bần hàn nhưng cô là người mẹ vĩ đại nhất thế gian

Tại một thành phố hoa lệ, có một người phụ nữ làm giúp việc cho một nhà giàu vào ban ngày, buổi tối lại về chăm sóc cậu con trai bốn tuổi. Câu chuyện xảy ra trong một tối làm muộn giữa mẹ con cô cùng ông chủ nhà khiến mọi người không khỏi rớt nước mắt…

Ông chủ biết hoàn cảnh của cô nên muốn để một phòng trống cho hai mẹ con cô đến ở. Ông nói: “Đưa con cô đến đây, sau này hai mẹ con cứ sống ở đây, tôi sẽ không trừ một đồng tiến lương nào.”

Người giúp việc cảm ơn và nói: “Dạ không cần đâu ạ, chúng tôi không dám làm phiền gia đình ông như thế đâu ạ.” Cô nhất định đồng ý nên ông cũng không nài thêm nữa, và câu chuyện cứ thế qua đi.

Kỳ thực cô giúp việc cũng có nỗi lòng riêng, ngôi nhà không những to đẹp, sang trọng, nhà vệ sinh cũng mười mấy gian, gian nhỏ nhất cũng to hơn nhà của mẹ con cô, nhưng cô lo lắng rằng nếu sống trong khoảng cách giàu nghèo lớn như thế thì sẽ ảnh hưởng không tốt đến con trai bốn tuổi của cô.

Một hôm, ông chủ nói ngày hôm sau muốn mở tiệc đãi khách tại nhà, sẽ mời rất nhiều bạn bè đến. Ông sợ không đủ người làm, nên ông đã thương lượng với cô: “Mai cô có thể về muộn hơn mọi ngày một chút được không? Tôi đang thiếu người phụ bếp, giờ tìm người sợ không kịp, nên chỉ biết nhờ cậy vào cô.”

Cô giúp việc nói: “Được ạ, nhưng tôi chỉ lo buổi tối không thấy tôi về con trai tôi sẽ sợ.”

Ông chủ nói: “Không thành vấn đề, mai cô cứ đưa thằng bé đến, ngày mai mời hai mẹ con cùng dự tiệc luôn.”

Ảnh qua: giadinh.net.vn

Tối hôm đó đi làm về, cô rẽ qua cửa hàng quần áo mua cho cậu con trai một bộ quần áo mới, và một chiếc bánh mì kẹp xúc xích. Về đến nhà cô ôm chầm cậu con trai bé bỏng, cô đưa quần áo mới cho cậu ướm thử, rồi nói ngày mai ông chủ mời cậu đi dự tiệc. Cậu bé háo hức không thể ngủ được, cô giúp việc ôm con mà nước mắt cứ rơi.

Hôm sau cô đưa con trai đến nhà ông chủ, cô không đưa con vào bằng cửa chính mà đi bằng cửa phụ, sau đó đưa cậu bé vào một gian phòng không có người ở. Cô gạt nước mắt dặn con: “Con không được chạy ra ngoài, lát nữa chuẩn bị đồ ăn xong mẹ sẽ mang đến cho con.”

Khi thức ăn đã chuẩn bị xong xuôi, cô dẫn con đến một gian nhà vệ sinh, cô mang theo một cái đĩa nhỏ và chiếc bánh mì kẹp xúc xích ngày hôm qua. Cậu bé chưa bao giờ được nhìn thấy một gian phòng nào lộng lẫy như vậy, nhà vệ sinh có gương sáng trong veo, tất cả các thiết bị đều rất hiện đại và sạch sẽ, cậu bé không hề biết đây là nhà vệ sinh, cậu nói với mẹ rằng cậu rất hạnh phúc khi được bước chân vào đây.

Cô giúp việc vừa rơi nước mắt vừa nghẹn ngào nói: “Mẹ đưa con đến dự tiệc, con là trẻ con nên không được ngồi với người lớn, đây là gian phòng ông chủ đặc biệt chuẩn bị cho con.”

Cậu bé bé ngồi trên nắp bồn cầu vừa lắc lư hát hò vừa thưởng thức bánh mì, món cao sang mà cậu chưa bao giờ được ăn.

Khi bắt đầu bữa tiệc, ông chủ nhanh chóng nhận ra còn thiếu một người, ông liền xuống bếp hỏi cô giúp việc, cô ấp úng trả lời: “Tôi bận quá nên cũng không để ý, có lẽ… chắc là… nó đang chơi ở ngoài sân.”

Ông chủ dường như đã hiểu ra tất cả, ông đi tìm khắp các phòng, rồi cuối cùng cũng tìm thấy cậu bé trong một gian nhà vệ sinh ở góc khuất nhất. Ông chủ hỏi cậu: “Sao cháu lại ở đây? Cháu biết đây là đâu không? Cậu bé tươi cười đáp: “Mẹ cháu nói đây là gian phòng mà ông chủ đặc biệt chuẩn bị yến tiệc cho cháu, món bánh mì kẹp xúc xích rất ngon, cháu chưa bao giờ được ăn món ngon như thế bao giờ. À! Đúng rồi bác là ai ạ? Bánh ngon như thế này cháu không muốn ăn một mình, bác có muốn cùng cháu thưởng thức không?”

Ông chủ nghe vậy thấy lòng đau nhói nhưng vẫn cố gắng cười thật tươi với cậu bé, và không hỏi thêm câu nào nữa.

Giây phút đó, ông nhớ lại những ngày đầu cùng cha mẹ lên thành phố, cũng trải qua những khó khăn tủi nhục, nước mắt ông đang chảy ngược vào trong.

Ông quay lại phòng tiệc rồi nói với các quan khách: “Thật xin lỗi các vị, bây giờ tôi phải đi tiếp một vị khách rất đặc biệt, nên không thể cùng ăn với mọi người rồi, mọi người cứ tự nhiên tiếp tục nhé.”

Nói xong ông vào bếp lấy hai đĩa thức ăn, rồi đi thật nhanh đến gặp cậu bé. Ông bắt chước điệu bộ của cậu rồi vui vẻ đưa thức ăn đến: “Nào, thức ăn ngon và gian phòng đẹp thế này, nếu hưởng thụ một mình thì không được rồi, vậy chúng ta hãy cùng thưởng thức nhé.” Hai người ngồi bệt xuống sàn bốc thức ăn một cách tự nhiên và vui vẻ.

Ông chủ và cậu bé vừa ăn vừa hát, hai người cũng nói rất nhiều chuyện, ông còn nói mẹ cậu là người chăm chỉ nhất trên đời này, là người vĩ đại nhất trên đời này, là người vì cậu mà chịu nhiều vất vả, sau này lớn lên nhất định phải hiếu thuận với mẹ. Còn cậu bé cho đến tận hôm nay cũng không biết mẹ mình là một người giúp việc.

Khách khứa nhìn thấy chủ nhà bê hai đĩa thức ăn đi đã lâu mà không thấy quay lại nên nháo nhào chia nhau đi tìm. Khi nhìn thấy hai người đang ngồi trong nhà vệ sinh vui vẻ ăn uống và “tâm sự”, tất cả mọi người đều cảm động rưng rưng nước mắt.

Những quan khách trong nhà lúc bấy giờ đều lần lượt bê thức ăn lại, họ vừa ăn uống hát hò và chúc mừng cậu vì có một người mẹ thật vĩ đại họ ngưỡng mộ cậu nói cậu là người hạnh phúc nhất thế gian…

Nhiều năm sau đó, cậu bé khôn lớn thành tài, cậu cũng tạo dựng sự nghiệp riêng cho mình. Hàng năm cậu đều quyên góp không ít tiền cho người nghèo, nhưng không bao giờ nhận lời phỏng vấn của phóng viên. Cậu cũng thắc mắc với bạn bè, sao cậu không thể nào quên cái ngày hôm đó, cái ngày mà ông chủ giàu có nhân hậu chân thành thiết đãi một cậu bé bốn tuổi.

Câu chuyện này tôi đã đọc rất nhiều lần và cũng chia sẻ cho bạn bè rất nhiều lần, nhưng hôm nay tôi vẫn muốn chia sẻ thêm một lần nữa. Tôi ngồi nơi đây xin gửi lời chúc tới tất cả những người mẹ trên thế gian luôn khỏe mạnh, vui vẻ và hạnh phúc.

Thiếu Kỳ

Cổ học tinh hoa: 2 lá thư dạy con cháu của Gia Cát Lượng

Gia Cát Lượng tự là Khổng Minh (181–234), đạo hiệu là Ngọa Long tiên sinh, là vị quân sư và đại thần của nước Thục thời hậu Hán của Trung Quốc. Ông là một chính trị gia, nhà quân sự, học giả.

Trong quân sự, ông đã sáng tạo ra các chiến thuật như: Bát trận đồ (Hình vẽ tám trận), Liên nỏ (Nỏ Liên Châu, tên bắn ra liên tục), Mộc ngưu lưu mã (trâu gỗ ngựa máy). Tương truyền ông còn là người chế ra đèn trời (Khổng Minh đăng) và món màn thầu. Thân thế Gia Cát Lượng được biết tới nhiều qua tác phẩm Tam Quốc Diễn Nghĩa.

Thư nhắc nhở con của Gia Cát Lượng

Phẩm hạnh của người Đức tài toàn vẹn, là dựa vào nội tâm an tĩnh, tinh lực tập trung để tu dưỡng thân và tâm; là dựa vào tác phong giản dị để bồi dưỡng phẩm đức. Không xem nhẹ danh lợi thế tục thì không thể xác định được chí hướng của bản thân; thân tâm không tĩnh lặng thì không thể có lý tưởng cao xa.

Học tập cần phải chuyên tâm ý chí, để phát triển tài năng thì cần phải học tập khắc khổ. Không nỗ lực học tập, thì không thể phát triển tài trí; không xác định rõ chí hướng thì không thể thành công trong học tập.

Truy cầu hưởng lạc và biếng nhác, không tập trung, thì không thể phấn khởi tinh thần; nói năng tùy tiện và nóng nảy cáu gắt thì không thể bồi dưỡng tính tình. Tuổi tác trôi qua, ý chí tiêu mòn theo năm tháng, thì cuối cùng sẽ như cây khô lá úa mà thôi, không có ích gì cho xã hội. Đến lúc đó ngồi trong góc nhà đau buồn than thở thì có ích gì đâu?

“Thư dạy con” (Giới tử thư) này là của Gia Cát Lượng gửi cho con trai Gia Cát Kiều.

Thư nhắc nhở cháu trai của Gia Cát Lượng

Một người cần phải có chí hướng cao thượng lớn lao, ngưỡng mộ những bậc thánh hiền, từ bỏ ham muốn và tất cả những gì cản trở sự tiến bộ của một người. Chỉ có theo con đường đó, anh ta mới có thể đạt được hoài bão và chân chính thay đổi từ bên trong.

Một người phải có thể thích ứng với mọi hoàn cảnh, không để tâm đến bề ngoài, lắng nghe người khác, từ bỏ ngờ vực và tính hẹp hòi. Khi ấy, người đó chẳng phải lo rằng mục đích không đạt được. Nếu một người không mạnh mẽ và kiên định, tâm hồn không thành thật khảng khái, thì anh ta sẽ không thành công, bị cuốn theo thói tục, trở nên tầm thường và bị ràng buộc bởi dục vọng. Người như thế sẽ vĩnh viễn là hạng phàm phu tục tử, hay thậm chí trở thành người dung tục.

Theo Minh Huệ net.

Cách dạy con trẻ tinh thần tự chịu trách nhiệm

Các bé học tiểu học thường thiếu ý thức sắp xếp ngay ngắn gian phòng của mình, hay quên sửa soạn sách vở cho vào cặp, quên làm bài tập về nhà. Những khi bị thất lạc đồ đạc tìm không thấy chỉ biết la hét gọi mẹ, quên đồ dùng học tập cũng lại gọi bố mẹ mang giúp đến trường…

Do luôn dựa dẫm ỷ lại vào cha mẹ, cha mẹ cũng luôn sẵn lòng chiều chuộng đáp ứng, vì vậy mỗi lần gặp rắc rối bé lại trách do cha mẹ không giúp bé chuẩn bị đầy đủ. Với tính cách thiếu ý thức tự chịu trách nhiệm như thế, cha mẹ phải làm thế nào?

Nhắc nhở về thái độ, yêu cầu bé tự chịu trách nhiệm

Tục ngữ có câu: “Mẹ đảm con gái vụng”. Câu này có ý nói nếu cha mẹ làm thay con cái quá nhiều việc thì con cái sẽ trở thành người thiếu tinh thần trách nhiệm, việc gì cũng ỷ lại vào cha mẹ. Các bậc cha mẹ đương nhiên không muốn con mình là người như thế, vậy tại sao lại “cam chịu” làm mọi việc thay cho con cái?! Lý do cơ bản là do quá “thương yêu” con, không muốn con phải chịu cực khổ.

Đây vốn là thói quen hình thành từ thời kỳ bé còn quấn tã lót, cha mẹ luôn dành mọi thời gian để săn sóc giúp đỡ bé, quên mất bé mỗi ngày mỗi lớn, cần cha mẹ giảm dần mức độ làm thay cho bé để bé “cắt đứt dây rốn thành người lớn”.

Vì thế, cứ khi đến ngày sinh nhật của trẻ, cha mẹ thường có thừa hăng hái thay trẻ làm lễ sinh nhật, phải chăng nên nghĩ kỹ lại xem: việc nào là việc của trẻ, cha mẹ nên tránh sang một bên để cho trẻ tự làm lấy? Thay vì mua cho con trẻ những món quà sinh nhật thời thượng nhất, đắt tiền nhất, sẽ có ý nghĩa hơn khi nói với con: con lại lớn thêm một tuổi rồi, vì thế việc con phải tự mình làm lấy sẽ càng nhiều hơn. Cha mẹ sẽ giúp đỡ con chứ không thể làm thay con, hay chịu trách nhiệm thay con… Bởi vì “trao cho con trẻ ý thức tự lập” mới là món quà đẹp nhất, có ý nghĩa nhất.

5 lời khuyên khi dạy trẻ

1. Nhận rõ mục đích hành vi của trẻ

Cha mẹ hay giúp đỡ con trẻ tìm những thứ chúng quên do thiếu ý thức ngăn nắp, mang giúp trẻ tới trường bài vở do trẻ bỏ quên ở nhà… Tinh thần “phục vụ quá định mức” kiểu này là không nên, trẻ không những không biết cảm ơn cha mẹ mà còn trách cha mẹ không chuẩn bị đầy đủ cho chúng, thế là công cha mẹ thành “công dã tràng”, khó tránh khỏi cảm giác khó chịu, giận dữ. Ở đây, mục đích hành vi của trẻ chính là tranh giành quyền lợi.

2. Điều chỉnh cảm xúc của cha mẹ

Khi chỉ dạy con trẻ, nhiều khi cha mẹ hay có thái độ nóng giận, như thế sẽ kích thích sự phát triển cái tôi cá nhân của trẻ ngày càng mạnh mẽ hơn, khiến thái độ và hành vi của trẻ ngày càng trở nên tồi tệ. Vì thế, với những vấn đề trẻ thường xuyên tái phạm, cha mẹ cần uốn nắn với thái độ điềm tĩnh.

3. Làm rõ trách nhiệm của ai

Nhiều khi trẻ không hiểu phải tự quản vật dụng cá nhân, dẫn đến hay để thất lạc, không tìm thấy… Vậy nhưng khi mất, trẻ lại hay đổ trách nhiệm cho cha mẹ, hoặc cảm thấy cha mẹ có trách nhiệm phải giúp chúng tìm, lúc này cha mẹ cần làm rõ quan điểm của mình, uốn nắn thái độ sai lầm của trẻ. Cha mẹ có thể làm rõ trách nhiệm:

– Con không để đồ đạc lại đúng vị trí cũ, giờ lại nhốn nhác muốn mẹ tìm cho con, không tìm thấy lại đòi mẹ mua cho cái mới, việc không do mẹ gây ra lại bắt mẹ chịu trách nhiệm?… Thế là không hợp lý.

– Hôm qua, con không sửa soạn cặp sách, giờ bị thiếu lại bắt mẹ mang sách lên trường cho con. Đây rõ ràng là việc của con, con phải chịu trách nhiệm đúng không? Tại sao sai lầm của con lại bắt mẹ chịu?

Cha mẹ cần cương quyết làm rõ trách nhiệm của trẻ để trẻ tự mình chịu và xử lý, trẻ đương nhiên sẽ có tâm trạng tiêu cực. Lúc này cha mẹ cần chú ý phản ứng của trẻ và giúp trẻ giải tỏa bức xúc:

– Tìm đồ không thấy nên con lo lắng, không trách con muốn bố mẹ mua cho con đồ mới, giúp con giải quyết ngay vấn đề.

– Vì sợ thầy cô phạt con mới vội vàng bắt mẹ mang đồ cho con.

– Mẹ biết con không vừa ý vì mẹ không giúp con, làm con bị thầy cô phạt.

Nhiều bậc cha mẹ vừa la mắng con trẻ lại vừa giúp con trẻ giải quyết vấn đề. Nhưng với việc của con trẻ, cha mẹ chỉ nên lắng nghe chúng giãi bày tâm tư chứ tuyệt đối không nên trực tiếp giúp chúng giải quyết, vì làm thế trẻ sẽ không bao giờ biết tự chịu trách nhiệm về hành vi của mình.

4. Chọn cách phù hợp nhất

Sau khi cha mẹ dùng cách lắng nghe và giúp trẻ giải tỏa bức xúc, có thể giúp trẻ nhận ra vấn đề và để cho trẻ tự mình giải quyết:

– Con nhớ lại xem lần trước con dùng đến đồ này vào lúc nào? Dùng ở đâu? Dùng xong con xử lý thế nào? Con lấy ở đâu sau đó để vào đâu? (con trẻ theo những manh mối logic đó để tự tìm đồ của chúng).

– Xem ra giờ tìm không thấy nữa, hơn nữa giờ cũng không có thời gian để tiếp tục tìm kiếm, vậy thì phải giải quyết thế nào đây? Mượn của người khác hay mua cái mới? Chi phí thế nào do con chịu? (trẻ phải dùng tiền tiêu vặt mua cái mới).

– Làm sao để chuyện này không lặp lại? Theo con phải làm thế nào? (trẻ sẽ mang đồ của mình phân loại cẩn thận, sau khi dùng xong cũng nên nhắc nhở trẻ để ngay lại chỗ cũ).

Cũng có nhiều khi cha mẹ nên giữ im lặng (đặc biệt khi cha mẹ “làm ngơ” với vấn đề của trẻ khiến chúng cáu gắt), cho trẻ tự đối diện với hậu quả không mong muốn do chúng gây ra. Ví dụ, không mang theo tập vở bị thầy cô phạt. Trải qua vài lần như thế trẻ sẽ tự rút kinh nghiệm, dần dần sẽ biết chủ động điều chỉnh hành vi của chúng, tránh tái phạm để rơi vào hoàn cảnh mình làm mình chịu.

5. Khích lệ biểu hiện tích cực của trẻ

Khi trẻ biết tự điều chỉnh hành vi theo hướng tích cực thì nên khen thưởng trẻ. Với trẻ thiếu ý thức tự quản lý bản thân, cha mẹ cần liên tục giúp trẻ xây dựng hình ảnh cái tôi tích cực, cha mẹ không nên xen vào làm giúp trẻ mọi thứ mà nên để trẻ tích lũy kinh nghiệm từ những sai phạm do bản thân gây ra. Khi trẻ tự biết điều chỉnh hành vi của chúng một cách tiến bộ, cha mẹ nên khen thưởng động viên kịp thời:

– Hôm nay trước khi đi ngủ, mẹ thấy con đã sửa soạn sách vở theo thời khóa biểu cho vào cặp ngay ngắn, đã chuẩn bị sẵn đồ đồng phục, con giỏi quá!

– Kể từ sau lần con sắp xếp gian phòng gọn gàng, cho đến tận hôm nay mọi thứ vẫn duy trì như vậy, con của mẹ thật tuyệt vời!

– Gần đây con không còn bị thầy cô ghi sổ liên lạc rằng con quên mang đồ dùng học tập, con đã tiến bộ rất nhiều.

Giúp trẻ gạt bỏ cảm giác về cái tôi tiêu cực vốn có của chúng (tôi là người người kém cỏi hay quên, sống thiếu ngăn nắp), không ngừng giúp trẻ xây dựng hình ảnh cái tôi tích cực, tốt đẹp.

Đoàn Thanh biên dịch

Li Wei,Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung

Tử Cấm Thành - Kho báu lịch sử và văn hóa

Đằng sau bức tường thành hũng vĩ ấy ẩn chứa biết bao bí mật của 24 triều vua Trung Quốc. 

Tử Cấm Thành hay còn gọi là Cổ Cung (theo cách gọi ngày nay), nằm ngay giữa trung tâm thành phố Bắc Kinh trước đây, là cung điện của 24 triều vua từ giữa nhà Minh đến cuối nhà Thanh. Các cung điện đồ sộ trong Tử Cấm thành được bắt đầu xây dựng vào năm thứ 4 đời vua Vĩnh Lạc - vị hoàng đế kiệt xuất của triều Minh, và là một trong những vị vua lỗi lạc của Trung Quốc (tức là năm 1406), và hoàn thành sau 14 năm (tức là năm 1420).

Vẻ bí hiểm nhưng vô cùng tráng lệ của Tử Cấm Thành.

Vào thời xưa, hoàng đế tự cho mình là chân mệnh thiên tử (con của trời), vì thế họ có quyền lực tối cao. Họ cho rằng, cung điện của họ ở mặt đất là “bản sao”, được xây dựng giống hệt như Thiên cung trên trời, nơi mà chỉ có các vị thần sinh sống. Một nơi thiêng liêng như thế này thì không thể để những người dân thường lui tới, chính vì vậy cái tên Tử Cấm Thành đã ra đời. Chữ “Tử” trong từ “Tử cấm thành” có nghĩa là “màu tím”, lấy ý theo thần thoại: Tử Vi Viên ở trên trời là nơi ở của Trời, vua là con Trời nên nơi ở của vua cũng gọi là “Tử”, “Cấm Thành” là khu cấm dân thường ra vào.

Tử Cấm Thành sừng sững giữa lòng Bắc Kinh.

Kiến trúc xa hoa, lộng lẫy của Tử Cấm Thành là biểu tượng của sự đỉnh cao trong kiến trúc nói chung, và là công trình tiêu biểu cho nền kiến trúc truyền thống của Trung Quốc. Trải qua bao thăng trầm của đất nước, nơi đây thực sự đã trở thành kho báu lịch sử và văn hóa Trung Quốc, và được công nhận là một trong 5 cung điện quan trọng nhất thế giới.

Kiến trúc cầu kì và tráng lệ của Tử Cẩm Thành.

Trong suốt năm 1961, Tử Cấm Thành được coi là một di tích lịch sử vô cùng quan trọng, được chính phủ Trung ương Trung Hoa bảo tồn và gìn giữ đặc biệt. Năm 1987, UNESCO (Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên Hợp Quốc) công nhận Tử Cấm Thành là di sản văn hóa thế giới.

Ngai vàng trong điện Bảo Hòa.

Tử Cấm Thành là một quần thể kiến trúc bằng gỗ quy mô nhất thế giới nằm trên diện tích 72 ha, có tổng số 150.000 mét vuông sàn; có 90 sân và cung điện, 8.704 phòng, và 980 tòa nhà; xung quanh có tường thành cao 10m bao bọc, ven ngoài tường có hào nước rộng 52m. Bốn góc thành có 4 tháp canh, 4 mặt thành có 4 cửa ra vào đối diện nhau: Ngọ Môn (phía Nam), Thần Vũ Môn (phía Bắc), Đông Hoa Môn (phía Đông), Tây Hoa Môn (phía Tây).  Các kiến trúc quan trọng của Cố Cung đều nằm trên 1 đường trục Nam - Bắc ở chính giữa. Hai bên là các kiến trúc phụ đối xứng nhau.

Toàn cảnh khuôn viên Tử Cấm Thành.

Trong thư viện Trung Quốc có rất nhiều sách và tài liệu ngay cả truyện mô tả rằng thành Bắc Kinh cũng như nhiều cung điện trong Tử Cấm Thành được thiết kế và xây dựng bởi một người Việt Nam. Đó là ông Nguyễn An, một quan thái giám bị quân Minh bắt khi họ xâm lược VN dưới thời Hồ Qúy Ly. Ông này giỏi về xây cất nên được nhà Minh trọng dụng làm trưởng công trình.

Chúng ta hãy cùng bắt đầu chuyến tham quan di sản văn hóa thế giới này nhé!

Cửa Ngọ Môn đứng sừng sững giữa đất trời.

Đây là Cửa Ngọ Môn, cửa chính để vào Cố Cung nằm ở phía Nam trên trục chính. Khi vào cửa Ngọ Môn, trước mặt là 1 quảng trường có con sông Kim Thuỷ chảy ngang qua hình dây cung. Chính giữa có 5 chiếc cầu bằng đá trắng lớn, hai bên cầu và hai bên sông đều có lan can bằng đá trắng.

Người dân tham quan Điện Thái Hòa.

Cửa Thái Hoà cửa lớn của 3 điện lớn ở Tử Cấm Thành, đằng trước có 7 gian dựng trên 1 nền đá cao. Ở 2 bên phía trước có con sư tử đồng ngồi ở bệ đá. Điện Thái Hoà là ngôi điện quan trọng nhất của Tử Cấm Thành, không chỉ vì vị trí của nó ở trung tâm Tử Cấm Thành mà về hình thể kiến trúc, về trang trí và các mặt khác đều đứng hàng đầu trong quần thể kiến trúc đó.

Trang trí ở điện Thái Hoà phần lớn là hoa văn hình rồng. Trong điện Thái Hoà có 6 cây cột giữa sơn son thếp vàng với hình những con rồng vàng lượn khúc. Ở trần nhà, trên đầu 6 cây cột được thiết kế tạo dáng như hình 1 cái giếng hình vuông rồi dần dần thu nhỏ lại, từ hình vuông chuyển thành hình bát giác và trên cùng vẽ hình 1 con rồng lượn khúc mặt nhìn xuống dưới, phía trước là 1 khối thủy tinh hình tròn. Bệ rồng của nhà vua là 1 ngai vàng đặt trên bục gỗ dưới cây cột vàng. Từ trong ra ngoài, từ trên xuống dưới, người ta cộng lại tất cả có 12.654 hình con rồng uốn lượn trong mọi tư thế.

Đường vào Cung Càn Thanh.

Đây là cung lớn ở phía sau Tử Cấm Thành, nơi ở của Nhà vua và Hoàng Hậu. Ở đây còn là nơi vua tiếp kiến các đại thần và giải quyết công việc hàng ngày.

Sân rồng của Cung Càn Thanh có hai cửa Đông Tây mang tên Nhật tinh và Nguyệt Hoa, tượng trưng cho Nhật, Nguyệt.

Ngự hoa viên.

Phần phía sau cùng ở Tử Cấm Thành là Ngự hoa viên mà trong các sách Việt Nam thường gọi là Vườn Thượng Uyển. Vườn Thượng Uyển được xây dựng vào năm 1417, trong có điện Thọ Hoà. Đây là nơi cảnh sắc thiên nhiên ngập tràn, khác hẳn với sự nguy nga tráng lệ của các cung điện trong Tử Cấm Thành.

Chúng ta hãy cùng chiêm ngưỡng tiếp vẻ đẹp xa hoa mà cổ kính của Tử Cấm Thành.

Hình ảnh rực rỡ của sân trong Tử Cấm Thành.

Giữa cái trong xanh của trời và nước là một tòa tháp tại góc phía Tây Bắc Tử Cấm Thành.

Trần cung điện trong Ngự hoa viên được thiết kế tỉ mỉ đến từng chi tiết.

Phía sau cổng Mao Trạch Đông là quảng trường Thiên An Môn.

Vẻ đẹp đằm thắm của một con kênh bên bờ Tử Cấm Thành.

Tử Cấm Thành lung linh giữa đêm trăng.

Mái điện được chạm trổ đầu rồng kì công.

Hai con sư tử mạ vàng trước Cung Ninh Thọ.

Bậc thềm cũng được chạm trổ rồng bay cung phu.

Chín con rồng uốn mình bảo vệ Cung Ninh Thọ.

Tử Cấm Thành Những điều có thể bạn chưa biết

Trung tâm Tử Cấm Thành là Hoàng thành. Trung tâm Hoàng thành là Cung thành. Trung tâm Cung thành là Thái Hòa điện. (Ảnh: Internet)

Tử Cấm Thành được biết đến như biểu tượng về quyền lực của Hoàng đế và triều đình phong kiến Trung Quốc, được xây dựng từ năm thứ 4 Vĩnh Lạc triều Minh, 14 năm sau thì hoàn tất (1406-1420). Nhiều người ấn tượng với sự đồ sộ, hoành tráng và tôn nghiêm của Cố Cung (một tên gọi khác của Tử Cấm Thành), được tái hiện sống động trong các bộ phim truyền hình Trung Quốc. Tuy nhiên, Tử Cấm Thành mang chở một thông điệp còn sâu xa hơn thế. Hãy cùng khám phá thông điệp ấy thông qua một vài sự thật thú vị về công trình này nhé !

(Ảnh: internet)

Tổng công trình sư của Tử Cấm Thành là người Việt Nam.

Sau khi nhà Minh đánh bại nhà Hồ, xâm chiếm Đại Việt, nhiều thanh thiếu niên bị đưa sang Trung Hoa làm thái giám. Trong số thái giám phục vụ ở cung vua, Minh Thành Tổ thấy Nguyễn An (còn gọi là A Lưu) rất giỏi tính toán, có biệt tài về kiến trúc xây dựng, lại liêm khiết nên tin dùng. Sách Kinh thành ký thắng của Dương Sĩ Kỳ viết:

“Nguyễn An tự tay vạch kiểu, thành hình là lập được thế, mắt ngắm là nghĩ ra cách làm, tất cả đều đúng với quy chế. Bộ công và các thợ thuyền đành chịu khoanh tay, bái phục, nghe ông chỉ bảo, sai khiến, thật là người đại tài, xuất chúng.”

Chữ «Tử» trong Tử Cấm Thành có nghĩa là «màu tím»

Văn hóa truyền thống Trung Hoa tôn kính Trời Đất, bậc Đế vương tự nhận mình là “Thiên tử” (con của Trời), tức là là người thống trị mà Thiên thượng phái xuống nhân gian. Tử Cấm Thành là nơi ở của Hoàng Đế nên được xây dựng phỏng theo Thiên cung trên trời, nhắc nhở mối liên hệ thần thánh giữa Thần và người (“Thiên nhân hợp nhất”). Chữ “Tử” trong Tử Cấm Thành (Purple Forbidden City) có nghĩa là “màu tím”, lấy ý từ thần thoại về Tử Vi Viên là nơi ở của Trời trên thiên thượng (Tiếng Trung: 紫微垣; bính âm: Zǐwēiyuán).

(Ảnh: internet)

Tên ban đầu của điện Thái Hòa là «Phụng Thiên», trần điện có «Gương Hiên Viên»

Trung tâm Tử Cấm Thành là Hoàng thành. Trung tâm Hoàng thành là Cung thành. Trung tâm Cung thành là Thái Hòa điện. Điện Thái Hòa là điện lớn nhất của Tử Cấm Thành, cao 30 mét so với quảng trường xung quanh, là nơi diễn ra các nghi thức và lễ tế quan trọng như lễ đăng quang hoặc lễ cưới hoàng gia. Trần điện được thiết kế một giếng chìm có hình rồng cuộn và từ miệng giếng tỏa ra một chùm những quả cầu bằng kim loại, được gọi là “Gương Hiên Viên” với ngụ ý quay trở về với Hiên Viên Hoàng Đế, vị vua cổ đại của Trung Quốc đã tu hành đắc Đạo cưỡi rồng bay lên trời. Thái Hòa là tên thời nhà Thanh, còn trước đó được gọi là Phụng Thiên điện dưới triều Minh.

Phụng Thiên nghĩa là vâng theo mệnh trời. Các Hoàng Đế trong lịch sử Trung Hoa coi mình là chân mệnh Thiên tử, nên “Phụng thiên thừa vận, thụ mệnh vu thiên” (Tạm dịch: Tuân phụng Trời thuận theo vận Trời, vâng theo mệnh lệnh từ Trời). Tuy vậy, “Hoàng thiên vô thân, duy đức thị phụ; dân tâm vô thường, duy huệ chi hoài” (Tạm dịch: “Trời xanh không kể thân thích, chỉ trợ giúp người có Đức, lòng người thay đổi vô thường, chỉ ban ân huệ cho người có tấm lòng”). Mệnh trời sẽ chỉ chiếu cố những vị vua có đức, một khi Thiên tử thất đức, ắt sẽ ảnh hưởng đến sự thịnh suy của vương triều. Do đó, bậc vua chúa nếu muốn giang sơn bền vững, thì phải tu Đức để xứng đáng với Trời.

Điện Thái Hòa (Ảnh: internet)

Gác mái điện Thái Hòa (Ảnh: ineternet)

Cung Hoàng đế và Hoàng hậu biểu thị Trời và Đất, Dương và Âm giao hòa

Hoàng đế, biểu thị cho Dương và Trời, ở Càn Thanh cung. Hoàng hậu, biểu thị cho Âm và Đất, ở Khôn Ninh cung. Giao Thái điện ở giữa hai cung, tượng trưng cho sự giao hòa Âm – Dương. Từ thời Ung Chính, vua chuyển đến sống tại Dưỡng Tâm điện phía tây để tỏ lòng kính trọng với Khang Hy. Càn Thanh cung trở thành nơi thiết triều của Hoàng đế. Vì vậy,  Hoàng hậu cũng rời khỏi cung Khôn Ninh.

Hai tượng sư tử đồng, một đực một cái, đặt trên bệ đá ở cửa nội đình

Con đực giữ một quả bóng dưới chân, tượng trưng cho quyền lực. Con cái giữ một con sư tử con, tượng trưng cho sự sống.

Mái cung điện màu vàng có ý nghĩa gì?

Đa số mái của các cung điện đều lợp ngói lưu ly màu vàng. Màu vàng tương ứng với Thổ, là trung tâm của ngũ hành, gốc của vạn vật, cho nên xưa nay màu vàng được xem là màu tôn quý nhất.

Ý nghĩa cái tên hai cửa Đông Tây của sân rồng cung Càn Thanh

Sân rồng của cung Càn Thanh có hai cửa Đông Tây, tên là Nhật Tinh và Nguyệt Hoa, tượng trưng cho Nhật Nguyệt (Mặt trời và mặt trăng, ngày và đêm). Đặt bản thân mình dưới sự soi xét của nhật nguyệt là tư tưởng của bậc minh quân, như Lý Công Uẩn từng có thơ rằng:

Trời làm màn gối, đất làm chiên
Nhật nguyệt cùng ta một giấc yên
Đêm khuya chẳng dám dang chân duỗi
Chỉ sợ sơn hà xã tắc nghiêng.
(Tức cảnh)

Bình

Tử Cấm Thành không chỉ là công trình kiến trúc kì vĩ bậc nhất, mà còn là nơi hội tụ tinh hoa văn hóa cổ truyền của phương Đông. Đó là văn hóa kính Trời, trọng Đạo, nhấn mạnh vào mối giao hòa giữa thiên thượng và nhân gian, nam-nữ âm-dương hòa hợp. Nội hàm nhân sinh quan và vũ trụ quan của Tử Cấm Thành triển hiện một chữ “Đạo”,  trong đó nguồn gốc của con người là từ thiên thượng, bởi thế nên cần xử thế cho hợp với Đạo Trời.

Trong lịch sử Trung Quốc, từ vua Vũ vua Thang cho tới Chu Thành Vương, Tần Mục Công, Hán Vũ Đế, Đường Đức Tông, Thanh Thế Tổ, … mỗi khi có thiên tai nhân họa lớn phát sinh, các bậc đế vương ấy đều tự kiểm điểm bản thân – mình đã làm sai điều gì khiến Trời cao giận dữ? Sau đó, họ tắm rửa chay tịnh, bái lạy cầu khấn Trời Đất, thậm chí còn công bố “Tội kỷ chiếu” (tức là “Chiếu thư tự trách tội mình”) trước Thiên hạ, công khai kiểm điểm và sám hối những lỗi lầm và thất bại của bản thân. Họ hướng về Thiên thượng và tất cả người dân hứa nhất định sẽ sửa chữa sai lầm, tự đôn đốc bản thân, từ đó được Thiên thượng tha thứ, không trách tội nữa, muôn dân thoát khỏi kiếp nạn.

Thiên tai nhân họa chính là sự thể hiện của “Ý trời”, những người thống trị thời cổ đại phần lớn đều xem đó như là các “cảnh báo của Thiên tượng”. Trận động đất lớn năm 1679 xảy ra khi vua Khang Hy đang bận đi bình định loạn Tam phiên. Đối với ông chuyện đó là một gậy cảnh tỉnh không tầm thường. Ông vội “hạ chiếu phát tiền cứu trợ 10 vạn lượng”, tiếp theo nói trước mặt quần thần: “Bản thân Trẫm không có Đức, chính trị không hợp lòng dân, động đất xảy ra là một lời cảnh báo.” Vua Khang Hy thái độ rất chân thành, tìm ra sáu loại “tệ nạn chính sự” trong tầng lớp quan lại, cho rằng đó chính là “nguyên do của tai họa,” và ra lệnh cho các quan Cửu khanh bàn luận kỹ càng,  căn cứ theo bộ Lại lập pháp nghiêm cấm,  nhất định sẽ trừ dứt tệ nạn kéo dài đã lâu ngày này.

“Thiên nhân hợp nhất”, du khách tham quan Tử Cấm Thành nếu chưa lĩnh hội được thông điệp sâu sắc này của cổ nhân, chẳng phải là đã “nhìn mà không thấy” hay sao?

Mã Lương