Cùng xem người Nhật làm cách nào để cải thiện tình trạng xuống cấp đạo đức của trẻ em

Song song với sự phát triển nhanh như vũ bão của công nghệ thông tin điện tử, là sự suy thoái đạo đức nghiêm trọng trong xã hội. Khi thiết bị điện tử trở thành người bạn đồng hành của các em nhỏ mọi lúc mọi nơi, cũng là lúc giáo dục nhân cách bị lãng quên ở phía sau cánh gà.

Tại Việt Nam và nhiều nước khác trên thế giới, trẻ em ngày càng trở nên ích kỷ, lãnh cảm và ưa bạo lực, đây được xem là mặt trái của sự phát triển nhanh chóng của ngành thiết bị điện tử. Những trò chơi game đang đẩy các em rời xa cuộc sống chính thường, thay vào đó là cách thức sinh hoạt và nhận thức như những người máy; nó thật sự đã trở thành mối nguy hại lớn của xã hội hôm nay và mai này. Đó không còn là nỗi lo của mỗi ông bố bà mẹ, mà còn trở thành nỗi lo của toàn xã hội. Cha mẹ phải làm sao khi con cái của mình ngày càng trở nên hư hỏng và không nghe lời?

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc trẻ lớn lên có những hành vi đạo đức kém, nhưng phần lớn đều là trẻ không nhận được phương pháp giáo dục đúng cách từ gia đình và xã hội. Rất nhiều ông bố bà mẹ gần như đã bất lực trong việc dạy bảo con cái, nhà trường và xã hội bó tay trước những tệ nạn xã hội như bạo lực học đường, nghiện hút, phá thai… Vậy đâu là câu trả lời cho mối nan giải này?

Giáo dục thông qua nghệ thuật truyền thống, là câu trả lời không chỉ trên lý thuyết, mà đó còn là bài học thực tế đã được áp dụng tại Nhật Bản, một siêu cường quốc về công nghệ điện tử của thế giới. 

Bên cạnh những tích cực nhận được từ việc phát triển công nghệ điện tử, Nhật Bản cũng phải gánh chịu không ít thiệt hại về con người. Đặc biệt hơn, xứ Phù Tang còn được biết đến là một đất nước văn minh với bề dày lịch sử văn hóa truyền thống khiến cả thế giới ngưỡng mộ. Vậy chính quyền đất nước này đã làm gì để cứu cánh cho thực trạng này của xã hội?

Trong suốt gần 10 năm qua, Chính quyền và Hội đồng Nghệ thuật thành phố Tokyo đã hợp sức với Geidanlyo (Hội đồng về quyền của diễn viên và các tổ chức hoạt động nghệ thuật) để mở các lớp học cho trẻ em với sự tham gia của các nhạc sĩ và nghệ sĩ nổi tiếng của thành phố. Để khuyến khích các em tham gia lớp học, Hội đồng sẽ tài trợ toàn bộ kinh phí đầu tư nhạc cụ, trang phục cầu kỳ và học phí cho bất kỳ em học sinh nào tham gia. Mục tiêu của chương trình là gieo mầm và nuôi dưỡng nhận thức cho các em về vẻ đẹp của nghệ thuật truyền thống và định hướng tương lai.

Và thành quả của nỗ lực này đã đem đến một bất ngờ ngoài sức tưởng tượng. Hơn 3.000 em nhỏ đã đăng ký tham gia lớp học các môn nghệ thuật khác nhau trong vòng 6 tháng.

Kit Nagukama là một cây viết nổi tiếng của tờ Thời báo Nhật Bản, đã có dịp ghé thăm 2 trong số rất nhiều lớp học truyền thống của chính quyền thành phố Tokyo, những điều được chứng kiến thật sự khiến anh cảm thấy ngỡ ngàng và xúc động.

Lớp học đầu tiên mà Kit ghé thăm là lớp học đàn shamisen, một loại nhạc cụ dân tộc 3 dây được chơi với miếng gảy gọi là basi. Lớp học nằm giữa hai ga tàu Ebisu và Daikanyama, được tổ chức dành cho các em học sinh lớp 1 và lớp 2 của trường KineieKineie danh giá.

Một lớp học đàn shamisen dành cho trẻ em tại Nhật Bản.

Trước khi bắt đầu buổi học, các em cúi chào thầy giáo, bước đến những tấm nệm của mình, sau đó trải những tấm vải màu sắc sặc sỡ trong lòng, nhẹ nhàng đặt hộp đàn shamisen lên đó và nghiêm túc tập luyện ngay, vài bạn nam còn mới ngó trước sau vì thấy có một vị khách bất ngờ ghé thăm.

Nghệ nhân giảng dạy lớp học là thầy Yashichi Kineie, tức Yashichi đời thứ VI, là một người đàn ông cao lớn, nhanh nhẹn. Ông mặc một chiếc kimono màu xám trắng, đi đôi tất xỏ ngón, trên gương mặt hiện lên vẻ nghiêm nghị, nhưng những đứa trẻ rất bình tĩnh và bắt đầu bài tập của mình. Ông nói với Kit rằng, “đây là một điều tốt”.

Từ ông, Kit thấy toát lên một vẻ ân cần, chỉn chu và anh không nghi ngờ gì về việc, vị thầy đáng kính này đã quản lý rất tốt lớp học của mình và ông ấy chính là được sinh ra dành cho nghệ thuật. Thầy Kineie nói rằng, “Đàn shamisen yêu cầu một sự khéo léo tinh tế. Phần lớn các nhạc cụ đều mang đến cho bạn những âm điệu hài lòng ngay từ giây đầu tiên, nhưng với đàn shamisen, để khiến bạn trở nên tha thiết với nó thì cực khó”.

Theo truyền thống, các lớp học đàn shamisen được dạy theo phương cách một thày một trò, các học trò “học trộm” kiến thức từ người thầy. Nhưng cụ của Kineie, cụ Kineneiie, Yashichi IV (1890 – 1942) đã tạo ra phương pháp bunka-fu đầu tiên, hoặc là hệ thống ký hiệu cho từng phần của đàn shamisen. Điều này khiến việc dạy các lớp nhiều học trò dễ hơn và các học sinh dễ dàng ghi nhớ từng phần.

“Với những người mới bắt đầu, chúng tôi tập trung vào nhịp điệu”, thầy Kineie nói. “Khi học sinh nắm vững điều đó là đạt yêu cầu. Tuy nhiên một buổi diễn thực sự giá trị bằng mười buổi học. Đó là lúc bạn phát hiện ra khả năng của mình và theo kịp với cả nhóm”.

Những học sinh của thầy Kineie tập trung phối hợp một nhịp điệu khá đồng nhất, chỉ có vài nốt giật trong giai điệu. Cuối cùng, giờ nghỉ đã đến, các em học sinh thả lỏng người từ thế ngồi quỳ (quỳ với chân nằm dọc sau thân người). Các em duỗi chân, làm động tác một cách cường điệu, nhưng rồi vội ngồi ngay vào tư thế cũ khi lớp học bắt đầu trở lại.

Chia tay với lớp học đàn shasimen, và những thanh âm trong trẻo, Kit đến trung tâm Shinjuku Bunka, nơi có rất nhiều đàn koto, một loại nhạc cụ dân tộc của Nhật Bản, dài khoảng 2 mét – cỡ một chiếc thuyền nhỏ.

Lớp học đàn koto.

Một sự choáng ngợp diễn ra trước mắt của Kit, những em học sinh lớp 4 và 5 bước vào lớp học, nghiêm cẩn cúi chào giáo viên, sau đó nhẹ nhàng di chuyển vào giữa những khoảng trống nhỏ hẹp giữa các nhạc cụ. Những cánh cửa kéo của căn phòng được kéo rộng hết cỡ, đem những tia nắng mùa xuân chiếu xuống tấm thảm tatami trên sàn, đem khí trời trong lành vào không gian phòng học và bên khu vườn những chú chim cất lên những tiếng hót véo von. Để hòa điệu với thiên nhiên và đất trời, bên trong căn phòng học, các em học sinh cũng bắt đầu gảy nên những thanh âm nhẹ nhàng, trong trẻo. Nhưng ngay khi ba giáo viên bước vào lớp, 1 người phía trước và hai người phía sau ra dấu bắt đầu buổi học, thì dường như ngay cả lũ chim trong vườn kia cũng nín bặt.

Kit nhận thấy đây thật sự là một nhóm học sinh nghiêm túc, trưởng thành trong nhận thức về việc làm của mình hơn các em nhỏ tuổi. Không một ai nói chuyện hay xin ra ngoài. Các em đều cầm miếng gẩy đàn với ngón trỏ phải và hai ngón đầu, cúi gập toàn thân trên nhạc cụ 13 dây, vừa đàn và hát những giai điệu sôi nổi.

Bỗng nhiên, có một vài âm thanh mạnh mẽ lan rộng khắp căn phòng. Một hay hai em rõ ràng chơi tốt hơn các bạn khác, nhưng các giáo viên nhắc nhở các em rằng sự hòa hợp chỉnh thể quan trọng hơn việc một vài cá nhân chơi tốt hơn. Từ đó, Kit thấy được sự phối hợp nhuần nhuyễn giữa các bài học về văn hóa và xã hội.

Một điều kỳ lạ ở Tokyo, đó là một vài lớp học nghệ thuật truyền thống nổi tiếng đến nỗi các em học sinh cần phải bốc thăm để được nhận vào họ. Kotoha Yamada (10 tuổi), một trong những học sinh, ăn nói lưu loát và duyên dáng, kể rằng khi em xin mẹ cho bốc thăm để được vào lớp. “ Một lần con được chụp ảnh chân dung trước một chiếc đàn koto,” Kotoha nhớ lại. Nhưng con được nhắc rằng: “Không được chạm vào cây đàn”. Vậy hóa ra, những lớp học nghệ thuật này không chỉ thỏa mãn nhu cầu được chạm vào cây đàn cổ của lũ trẻ mà còn truyền đi nguồn cảm hứng cho một số em nhỏ như Kotoha có cơ hội nhận biết thêm về di sản văn hóa của đất nước mình.

Chính quyền thành phố Tokyo đã làm tốt trách nhiệm của mình, bởi họ nắm rất rõ điều cơ bản: Giáo dục con người trước tiên cần giáo dục nhân cách, trẻ em cần biết cách học làm người chân chính trước khi học kiến thức. Lớp học nghệ thuật đã bồi dưỡng tâm hồn các em lòng yêu thiên nhiên, vạn vật, biết tiết chế cảm xúc, giữ tâm khí bình hòa và hành xử theo phép tắc lễ quy. Từ đó đắc được trí huệ thông suốt mở ra con đường thênh thang cho sự nghiệp tương lai. 

Các em nhỏ Nhật Bản đang tập thổi sáo.

Nghệ thuật truyền thống là một loại hình nghệ thuật phát triển dựa trên nền tảng đạo đức cơ bản của văn hóa truyền thống hội tụ đầy đủ các giá trị làm người là nhân, lễ, nghĩa, trí, tín dạy con người cách tu thân, dưỡng đức. Cổ nhân cho rằng chỉ có tu thân dưỡng đức tốt mới có thể “tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. Sự khác biệt trong giáo dục từ bé sẽ giúp hình thành nên tính cách của trẻ về sau này, từ đó mở rộng thành thói quen ứng xử và văn hóa của một quốc gia. Vậy nên, giáo dục thông qua nghệ thuật truyền thống chính là chìa khóa mở ra cánh cửa cứu rỗi sự suy thoái đạo đức nghiêm trọng ngày nay của nhân loại. 

Ảnh: Artscoucil-Tokyo.

Xuân Dung

Nghệ thuật giáo dục Nhật Bản ‘Tại sao tôi không bao giờ thấy một đứa trẻ Nhật bị mắng ở nơi công cộng’

Hầu như những bậc làm cha làm mẹ nào cũng sẽ phải đối diện với một vấn đề phiền hà và gây căng thẳng. Đó là các bé thường rất hiếu động và không chịu ngồi yên một chỗ khi ra ngoài chơi. Tuy nhiên, nếu bắt gặp cảnh gia đình người Nhật Bản dù có đến hai, ba đứa trẻ đi cùng cũng không thấy bố mẹ phải bận rộn nhắc nhở gì nhiều, bạn sẽ ước gì được ở vào hoàn cảnh của họ.

Gia đình người Nhật rèn giũa cho những đứa trẻ của họ như thế nào? Và làm thế nào để họ hình thành được tác phong tốt cho chúng? Có nhiều người khi nghiên cứu về cách dậy con của các nước đều đặt ra những câu hỏi như vậy khi nhìn biểu hiện của những đứa trẻ Nhật Bản nơi công cộng.

Đôi khi sẽ có một vài nhận định sai lầm khi họ qua tiếp xúc ban đầu mà nói rằng, người Nhật đang biến những đứa trẻ của họ thành những cỗ máy biết vâng lời. Bởi họ cho rằng việc một đứa trẻ hoàn toàn vâng lời cha mẹ ngay từ khi còn nhỏ, nhất mực kính trọng người lớn tuổi là làm mất đi cái tính tự quyết của trẻ, không cho trẻ được bày tỏ quan điểm cá nhân của chúng. Nhưng có vẻ như không phải vậy.

Bạn có thể dễ dàng quan sát hành vi của những đứa trẻ, để đưa ra một nhận định về sự khác biệt trong giáo dục chúng ở nơi công cộng. Trên chuyến tàu, một em bé Nhật Bản thường ngồi ngay ngắn và nghiêm chỉnh trong yên lặng trên ghế của mình, trong khi một em bé người Việt sẽ biến nơi đó thành một sân khấu để múa may, chạy nhảy, nói chuyện ồn ào náo nhiệt. Trong khi các bà mẹ Việt Nam đang phải liên tục nhắc nhở con mình, thậm chí còn thì thầm hay lớn tiếng về hình phạt mà con sẽ chịu khi về tới nhà, thì các bà mẹ Nhật lại rất điềm tĩnh, yên lặng, những đứa trẻ của họ ngồi bên cạnh với một sự tự hào nho nhỏ.

(Ảnh: Savvytokyo)

Một câu hỏi đặt ra là tại sao lại có sự khác biệt lớn đến như vậy và người Nhật đã dậy con tuân thủ nguyên tắc như thế nào?

“Khủng hoảng tuổi lên 3, lên 5…” – Mọi đứa trẻ đều sẽ trải qua giai đoạn đó và bố mẹ chỉ có thể đơn giản là chấp nhận một cách bình tĩnh nhất

Chúng ta sẽ khó mà bắt gặp một đứa trẻ có hành vi tốt ở nơi công cộng, nhiều bà mẹ Việt đã thử đố nhau tìm thấy đứa trẻ như thế, kể cả những đứa trẻ đã trưởng thành. Thường thì chúng ta sẽ dễ dàng thấy hình ảnh đứa trẻ khóc lóc, giận dỗi, yêu sách cha mẹ chúng khi ở sảnh phòng khám bệnh hay ở khu vui chơi, các ông bố bà mẹ thì làm mọi cách để trấn an, chiều chuộng con mình hoặc la hét, dọa nạt, mọi người xung quanh đều coi đó là điều bình thường của con trẻ, và cảm thông cho điều đó. Thế nhưng ở Nhật thì hoàn toàn ngược lại, bạn có thể thấy đứa trẻ lăn lộn, khóc lóc ngay trên bãi cỏ hay ở công viên, nhưng cha mẹ chúng không hề can thiệp tới chúng như thể cha mẹ chẳng liên quan. Đây là cách mà các ông bố bà mẹ Nhật dậy con tự kiểm soát bản thân.

Có một lần tôi đã từng nổi giận lôi đình với con trai tôi, và hậu quả của việc đó là chúng tôi đã làm cho các hành khách trên cùng toa xe lửa từ Shinjuku tới Yamanote đó đều bỏ đi, đó thực sự là một sai lầm lớn của tôi. Khi thằng bé nhất quyết không về bằng xe lửa trong khi không còn sự lựa chọn nào khác, tôi đã không thể kiềm chế bởi tôi đang bế con gái sơ sinh, thằng bé làm mọi chiêu trò chỉ để rời khỏi chuyến tàu trong khi nó chuẩn bị khởi hành, tôi chỉ có thể nói lời xin lỗi tới những vị khách đã dũng cảm chịu đựng cảnh tượng này của mẹ con tôi, trong lúc bất lực này, tôi cầu mong có sự cứu viện từ một ai đó, nhưng sau này tôi nhận ra người Nhật sẽ không làm như vậy.

Tôi chia sẻ chuyện này cho cô giáo dậy tiếng Nhật của tôi, cô ấy nhắc tới một cụm: “giai đoạn tuổi khủng khoảng”.

Cô ấy chia sẻ với một nụ cười: “Những đứa trẻ của chúng tôi cũng như vậy, mọi chuyện rồi sẽ ổn cả thôi”. Tôi hỏi mọi người Nhật mà mình biết về việc sẽ làm gì với cái tuổi khủng hoảng đó, họ chỉ cười và rời đi.

Những đứa trẻ Nhật Bản có thể lặn lộn khóc lóc trên đất bẩn, còn bố mẹ thì dường như chả có liên quan gì tới con mình

Tôi đã hiểu ra, tuổi khủng hoảng cũng như cơn nhõng nhẽo của con chỉ là nhất thời. Tự bản thân ta phải luôn kiềm chế tâm trạng của mình. Giữ bình tĩnh và phớt lờ chúng đi, đợi lúc con dịu xuống thì mình mới từ từ nói chuyện được.

(Ảnh: Savvytokyo)

Bên cạnh đó, có thể dùng chiến thuật đánh lạc hướng để làm cho con bị xao lãng khỏi cơn giận của mình. Cách này thường rất hiệu quả vì bọn trẻ có sự tập trung khá ngắn, dễ bị phân tán sự chú ý.

Cuối cùng, hãy nhớ là mình không việc gì phải thấy xấu hổ vì con ăn vạ, làm mọi cách để chấm dứt ngay tình trạng đó vì sợ ánh mắt của những người xung quanh. Mọi thứ đều trở nên đơn giản nếu bạn nhìn chúng bằng con mắt nhẹ nhàng, vị tha. Đừng quên, óc hài hước cũng rất cần thiết, giúp sức cho bạn vượt qua giai đoạn “ẩm ương” của bọn trẻ một cách suôn sẻ.

Nghệ thuật Shitsuke

Shitsuke là yếu tố thứ 5 trong nguyên tắc 5S của người Nhật: Seiri (Sàng lọc) – Seiton (Sắp xếp) – Seiso (Sạch sẽ) – Seiketsu (Săn sóc) – Shitsuke (Sẵn sàng). Thật ra từ Shitsuke có nghĩa là duy trì hoặc kỷ luật bền vững, nó mang ý nghĩa văn hóa khá phong phú: Kỷ luật và luyện tập thường xuyên với tất cả mọi người. Hình ảnh người Nhật rất kỷ luật và đầy lễ nghi sẽ khiến bạn hình dung ra cách giáo dục khô cứng và nghiêm khắc. Nhưng Shitsuke cũng cần có nghệ thuật của nó, không chỉ là hình phạt và giáo huấn một cách bừa bãi.

Một lần tôi vô tình khám phá ra lý do tại sao tôi không bao giờ nhìn thấy một đứa trẻ Nhật bị trách mắng ở nơi công cộng. Trong một chuyến tàu đông đúc, tôi thấy một đứa bé đang có biểu hiện giận dỗi trên đường về nhà, người cha nhanh chóng kéo toàn bộ gia đình xuống khỏi toa xe lửa để cánh cửa kịp thời đóng lại và đoàn tàu kịp chuyển bánh, mặc dù có lẽ đó chưa phải là ga mà gia đình ông cần tới.

Sau đó ông ấy cúi xuống và bắt đầu nói chuyện một cách nghiêm khắc về hành vi cư xử không đúng đắn của cậu bé. Điều đó hoàn toàn khác hẳn với cách hành xử của tôi trong trường hợp tương tự với con trai ở trên tàu điện ngầm. Cha mẹ Nhật sẽ tự giải quyết vấn đề của họ mà không làm ảnh hưởng tới người xung quanh, đồng thời, quan trọng nhất chính là phải giữ thể diện cho đứa trẻ. Tôi đã bất ngờ khám phá được nguyên tắc trong cách phạt con của họ: Không trách mắng con chỗ đông người.

Hãy nói chuyện riêng với con bạn về những hành xử không đúng của bé, tránh làm mất thể diện của bé chỗ đông người. (Ảnh: Healthyway)

Khi tôi muốn tìm hiểu sâu thêm về những gì mà cha mẹ Nhật thường làm với con cái họ, tôi khám phá ra rằng, họ thường có những cuộc trao đổi riêng với nhau ở bất kì nơi đâu, ở công viên hay các ga tàu. Bên cạnh việc tôn trọng con thì các bậc cha mẹ coi con cái có kỷ luật là một niềm tự hào của họ, bởi cha mẹ là hình ảnh mà đứa trẻ sẽ học hỏi theo trong suốt cuộc đời của nó, nên họ sẽ rất kiên trì dậy bảo đức tính kỷ luật cho trẻ.

Đối với con trẻ không đơn giản chỉ là nuôi dưỡng mà việc quan trọng hơn cả chính là dậy và dỗ, khi nào dùng kỷ luật để dậy con, và kỷ luật như thế nào, khi nào thì dỗ dành động viên trong yêu thương, đó đều có nguyên tắc.

Khi thực hành kỷ luật với con cái, điều quan trọng nhất là phải giữ thể diện cho đứa trẻ

Giáo dục đạo đức là điều đầu tiên và cơ bản nhất

Việc giáo dục con nhỏ không phải là xây dựng cho con một nền tảng kiến thức phong phú, biến con trở thành một tài năng, mà nó là sự giáo dục từ những cử chỉ, hành vi, lời nói hay một lối sống đạo đức lành mạnh. Người Nhật rất coi trọng đạo đức, đặc biệt là những năm tháng đầu đời, ngay từ các trường mẫu giáo, cô giáo sẽ dậy trẻ từ cách xếp dép, để đồ dùng cá nhân sao cho đúng chỗ, đúng quy cách.

(Ảnh: Savvytokyo)

Giáo viên tại trường tập trung vào việc dạy trẻ tác phong kỷ luật để hành xử đúng đắn bằng cách lặp đi lặp lại các bài học hành vi thích hợp và sửa chữa cá nhân cho tới khi chúng trở nên thành thạo thì mới chuyển hướng sang bài học khác. Các bé sẽ được tham gia các trò chơi và học về hành vi lịch sự nhỏ như cách cởi giày ra sao cho gọn gàng và ngồi im lặng cho đến khi nó trở thành thói quen.

Các em nhỏ phải thực hành các bài học về nề nếp lặp đi lặp lại cho đến bao giờ thành thói quen

Một buổi chiều đầy nắng ở trường mẫu giáo, cô giáo của con tôi đã gặp tôi sau giờ học. Cô nói rằng hai ngày gần đây cô không thể áp dụng kỷ luật với con trai tôi do bất đồng ngôn ngữ, nó thường lặp lại lời nói và cử chỉ của cô như một sự chế nhạo. Cuối cùng, cô ấy phải hét vào mặt con tôi như cách tôi đã làm thì cháu mới hợp tác. Tôi đã thực sự cảm thấy xấu hổ vì cách hành xử thiếu kiên nhẫn của mình với con cái lại chính là dậy con một lối sống thô lỗ. Giáo dục trẻ nhỏ cũng là một hành trình học hỏi của chính các bậc làm cha làm mẹ.

Khi tôi tức giận và làm mọi cách để con mình tuân theo ý muốn của mình, đó là áp đặt, không đặt mình vào vị trí người khác, thiếu kiên nhẫn và để cho cảm xúc của con chi phối mình mà không có được sự an hòa tự tại –  đó là thiếu cả Nhẫn và Thiện.

Khi tôi sợ bị mọi người xung quanh đánh giá là không biết dậy con, “con hư tại mẹ”, chỉ muốn lấp liếm vấn đề và giữ thể diện cho bản thân – đó là thiếu cả Chân và Thiện.

Và khi tôi học cách giáo dục con mình, tôi nhận ra đó là cả một hành trình, hành trình dùng Chân – Thiện – Nhẫn để dẫn dắt một sinh linh nhỏ bé thành người tốt bụng, nhân hậu và có ích cho xã hội.

Tịnh Tâm

Những sợi mưa truyền thống của người Nhật Bản, vừa tao nhã lại vừa hữu dụng

Tháng 5, cũng là khi tiết trời nước Nhật chuyển mình vào mùa mưa. Người ta nói, ngày mưa ẩm ướt, khó chịu, ra đường cứ phải lo trước lo sau xem khi nào mưa còn vội vã về nhà. Nhưng dường như đó lại không phải là mỗi bận tâm của người Nhật.

(Ảnh dẫn qua: Japan-magazine)

Mùa mưa Nhật Bản có một nét đẹp rất riêng. Rảo bước trên những con đường nhỏ xinh đẹp của xứ Phù Tang, thỉnh thoảng bạn sẽ bắt gặp những chuỗi sợi dài đung đưa trước hiên nhà hay các ngôi đền Thần đạo. Dừng chân một lát, bạn sẽ nghe thấy âm thanh vui tai của tiếng nước mưa róc rách qua chuỗi sợi dài, người Nhật gọi nó bằng cái tên thú vị – sợi mưa. Sợi mưa hay trong tiếng Nhật được gọi là Kusari-toi, là một chuỗi sợi dài được gắn vào máng xối nước trước nhà, dùng để dẫn nước đến bể chứa nước vào những ngày mưa.  

Sợi mưa được nối thẳng từ máng xối nước trên nóc nhà xuống dưới sân. (Ảnh: Regex)

400 năm trước, khi những trà thất đầu tiên được dựng lập, cũng là lúc sợi mưa ra đời. Trà thất hay còn được gọi là nơi thưởng trà vào thời đó chỉ dành cho giới quý tộc hay các võ sĩ đạo. Xuất phát từ tinh thần cảm nhận sự giao thoa đất trời, sự hòa hợp tinh thần và vật chất, những trà thất được xây dựng rất tinh tế và mộc mạc, nép mình bên góc vườn, hòa mình vào thiên nhiên cây cỏ. Vậy nên, thay vì sử dụng ống dẫn nước, người ta đã dùng những sợi dây thừng làm từ vỏ cây gai dầu để nối với chiếc máng xối nước được làm bằng tre hoặc gỗ trước mỗi căn trà thất. Như vậy, cùng với việc thưởng trà người ta còn có thêm thú vui tao nhã là ngắm những dòng nước xối xả từ hiên nhà chảy xuống sân. 

Sợi mưa thời cổ còn được lưu lại tại ngôi nhà Hachiroemon Mitsui của 
gia tộc Takakimi Mitsui xây dựng, sau được dời về bảo tàng Edo Tokyo. (Ảnh dẫn qua: Japan-magazine)

Thời gian trôi đi, kỹ nghệ sắt bắt đầu phát triển, sợi mưa được thay bằng nhiều phiên bản kim loại với nhiều kiểu dáng và chất liệu khác nhau, trong đó được ưa chuộng nhất là loại sợi mưa làm bằng đồng, hình dáng những chiếc ly móc nối vào nhau, đem đến cảm giác cổ kính cùng thời gian cùng những thanh âm róc rách từ những chiếc ly khi nước mưa rơi xuống. 

Ngày nay, sợi mưa không chỉ có tác dụng lấy nước từ trên mái, đó còn được xem như một phần chi tiết nhỏ nhằm trang trí cho ngôi nhà của gia chủ theo những phong cách và sở thích khác nhau. Những sợi mưa cũng trở nên phổ biến trong những quốc gia phương Tây và Châu Á khác nơi chúng được dùng trong kiến trúc và công việc làm vườn để tạo ra không gia Nhật Bản và tận hưởng dòng chảy từ mưa mang đến.

(Ảnh: Pinterest)

(Ảnh: Pinterest)

(Ảnh: Pinterest)

(Ảnh: Pinterest)

Phương Lâm

9 điều ít biết về Dubai - thành phố xa hoa bậc nhất thế giới

9. Số phận của một chiếc xe thể thao ở Dubai

Cảnh sát Dubai có thể ngự trên những chiếc xe đắt tiền như Aston Martin, Ferrari hoặc Mercedes mà thường sử dụng cho các chương trình và triển lãm. Và đôi khi họ điều khiển chúng để tuần tra các khu vực có du khách giàu có.

8. 77% là dân nhập cư

Chỉ có 23% người sống ở Dubai được sinh ra tại UAE. Công nhân xây dựng thường là dân nhập cư từ Pakistan, Ấn Độ và Bangladesh. Điều đáng chú ý là chất lượng cuộc sống của họ khác hẳn với lối sống sang trọng của công dân UAE.

7. Đôi khi bạn có thể nhìn thấy những con vật nuôi khác thường

Người giàu thường có những sở thích đặc biệt và các công dân Dubai cũng vậy. Họ đã từng nuôi báo, hổ và cả sư tử. Nhưng ngày nay, các loài động vật như vậy lại là vật nuôi bất hợp pháp tại UAE. Nước này đã thông qua một đạo luật cấm sở hữu và buôn bán động vật hoang dã và nguy hiểm.

6. Thuế chỉ mới được triển khai ở Dubai.

Trong quá khứ, Dubai là một thành phố không thuế. Trong 10 năm qua, thuế chỉ là một dự án và nó đã được thu sau sự sụp đổ kinh tế của thành phố này. Lý do chính thu thuế là để tăng doanh thu của Dubai. UAE đã triển khai thu thuế GTGT với thuế suất 5% vào ngày 1 tháng 1 năm 2018. Tuy nhiên, gần 100 sản phẩm, dịch vụ chăm sóc sức khỏe và giáo dục vẫn miễn thuế. Thuế GTGT ở UAE vẫn khá thấp so với thế giới. Khu vực bán lẻ của UAE luôn được ổn định giá thuế và nó cũng không ảnh hưởng nhiều tới những người có thu nhập thấp.

5. Một thành phố thay đổi nhanh chóng

Từ năm 2014, Dubai là một trong những nước phát triển nhanh nhất - nhanh đến mức 42 ga tàu điện ngầm được xây dựng chỉ trong 3 năm! 20% tòa cao ốc của thế giới ngụ tại Dubai. Hơn nữa, Dubai hiện đang xây dựng công viên giải trí lớn nhất được gọi là Dubailand với các đảo và khu nghỉ dưỡng nhân tạo.

4. Khách sạn Burj Khalifa có đủ vàng để che 46.265 lớp bức tranh Mona Lisa

Burj Khalifa là một trong những khách sạn sang trọng nhất trên thế giới. 8.000 m2 lá vàng 22 cara đã được kết hợp trong trang trí khách sạn.

3. Tại Dubai, robot tham gia đua lạc đà

Thay vì đua ngựa truyền thống, ở Dubai lại có những cuộc đua lạc đà. Điều đáng ngạc nhiên nhất là robot tham gia vào các cuộc thi thay vì con người. Chi phí của mỗi robot dao động từ 3,000 đến 10,000 đô.

2. Sẽ có một khu phố dưới mái vòm lớn hơn cả Monaco

Khu phố này rộng khoảng 4,5 triệu m2 với nhà hát, trung tâm thương mại, khách sạn cũng như công viên. Nó sẽ được xây dựng đặc biệt phục vụ người đi bộ và được cung cấp máy tính đồng thời đảm bảo thời tiết thoải mái.

1. Có một khu nghỉ mát trượt tuyết trong nhà ở Dubai

Khu nghỉ mát này rộng 22.500 m2 tại trung tâm mua sắm lớn nhất Dubai. Nó còn có một ngọn núi cao 85 mét, dài 400 mét với 5 sườn dốc. Hơn nữa, tiếp giáp với các sườn dốc là một khu vui chơi rộng 3.000 m2 với xe trượt tuyết và xe trượt băng, một đường trượt băng, tháp leo, những quả cầu tuyết khổng lồ và một hang động đầy băng.

VietBao.vn (Theo_Kiến Thức >>>)

Bé 2 tuổi tử vong vì mẹ trẻ chữa máu cam sai cách

Vừa qua có một trường hợp em bé 2 tuổi bị chết sau khi chảy máu cam, nguyên nhân dẫn đến trẻ tử vong cũng chỉ do phương pháp sơ cứu sai cách của người mẹ trẻ. 

Ảnh minh họa.

Đây chính là lời cảnh tỉnh cho các bậc cha mẹ khi gặp trường hợp trẻ bị chảy máu cam.

Có rất nhiều người đã từng trải qua trường hợp bị chảy máu cam, đặc biệt là trong thời tiết khô ráo, tuy nhiên không phải ai cũng biết cách xử lý chính xác để giúp máu ngừng chảy. Nếu bạn sử dụng sai phương pháp, hậu quả rất nghiêm trọng.

Trẻ em là đối tượng dễ bị chảy máu cam hơn so với người lớn. Bởi vì độ dẻo của mao mạch không đủ, xoang mũi khô rất dễ dẫn đến bị vỡ. Hơn nữa, trẻ em thường có thói quen xấu là ngoáy mũi càng dễ dẫn đến chảy máu cam.

Cậu bé 2 tuổi chết vì chảy máu cam

Gần đây có một trường hợp tại Trùng Khánh (Trung Quốc), cậu bé Cường Cường, 2 tuổi là con trai của cô Trương trong khi đang chơi đồ chơi ở trong nhà, đột nhiên cậu bé bị chảy máu cam

Cô Trương sau khi nhìn thấy, trước tiên cô nghĩ đến là ngửa đầu con trai ra đằng sau, sau đó lấy giấy vệ sinh nhét vào lỗ mũi cậu bé. Cô Trương cho rằng như làm như vậy sẽ khiến máu trong mũi không chảy ra nữa.

Tuy nhiên không lâu sau, Cường Cường đột nhiên cảm thấy khó thở, cậu bé phải mở miệng thật to và cố hết sức để thở, lồng ngực đau nhói.

Tuy nhiên chỉ được một lúc, cơ thể của cậu bé không thể chịu đựng được nữa liền ngất lịm đi. Cô Vương hốt hoảng lấy giấy vệ sinh trong mũi và lập tức đưa con trai đến bệnh viện. Tuy nhiên, đã quá muộn, bác sĩ đã thông báo cậu bé đã tử vong.

Tại sao chảy máu cam lại có thể dẫn đến chết người?

Ngửa đầu trẻ để ngăn chảy máu là biện pháp sai lầm (Ảnh minh họa) 

Bác sĩ giải thích, do mẹ cậu bé xử lý không đúng phương pháp. Nếu ngẩng đầu của cậu bé lên chỉ là mắt không nhìn thấy máu chảy ra ngoài, thực tế máu không hề ngừng chảy, mà nó sẽ tiếp tục chảy vào trong.

Điều này khiến máu chảy ngược vào yết hầu và đi qua thực quản xuống đường tiêu hóa, gây nôn mửa, khó chịu, còn dễ xâm nhập vào khí quản và phổi, ngăn chặn việc tạo hơi thở và gây nên bi kịch đau lòng.

Cách xử lý đúng cách khi trẻ bị chảy máu cam

Nếu cha mẹ phát hiện thấy con bị chảy máu cam, tuyệt đối không được ngửa đầu đứa trẻ lên, điều này không những không có tác dụng mà còn có thể cướp đi sinh mạng của trẻ. Dưới đây là phương pháp giúp cha mẹ xử lý trường hợp trẻ bị chảy máu cam.

Tư thế đúng để giúp trẻ ngừng chảy máu cam. (Ảnh minh họa). 

- Bước 1: Khi trẻ bị chảy máu cam, cha mẹ cần lau sạch máu ở hai bên mũi, sau đó cho trẻ ngồi ở tư thế hơi cúi người về phía trước để vừa có thể xác định trẻ bị chảy máu cam một bên hay cả 2 bên, vừa giúp trẻ không cho máu chảy ngược vào bên trong.

+ Bước 2: Cha mẹ cầm máu băng cách dùng ngón tay cái và ngón tay trỏ đè vào cánh mũi và vách ngăn để không cho máu chảy ra nữa, cho trẻ thở bằng miệng và giữ như vậy từ 5-7 phút. Việc này sẽ ép chặt điểm chảy máu ở vách ngăn và làm ngưng chảy máu.

+ Bước 3: Sau khi trẻ đã được xử lý ngăn chảy máu cam, cha mẹ cho trẻ nằm nghỉ ngơi, nếu máu có chảy xuống họng thì tuyệt đối bảo trẻ không được nuốt mà phải nhổ ra ngoài.

Một số lưu ý khi xử lý trẻ bị chảy máu cam

Trong quá trình sơ cứu trẻ bị chảy máu cam cha mẹ phải dỗ dành, động viên trẻ không nên hoảng sợ.

Để không cho máu chảy tái phát sau khi cầm máu, cha mẹ không được để trẻ ngoáy mũi hoặc xì mùi và nên giữ đầu trẻ ở mức cao hơn tim.

Khi có hiện tượng máu vẫn chảy sau khi sơ cứu, hoặc trẻ bị chảy mũi nhiều lần trong một thời gian ngắn, trẻ bị hoa mắt, chóng mặt, khó thở, cần phải đưa trẻ đến bệnh viện kịp thời.

Kỳ lạ bộ tộc nơi đàn ông được phép thoải mái "trao đổi" vợ với bất kỳ ai

Nếu như hầu hết mọi xã hội đều đã cấm việc "đa thê" thì ở nơi đây, đàn ông được phép thoải mái trao đổi vợ mà không sợ bất kỳ điều gì.

Người Drokpa với vẻ ngoài đặc trưng.

Tục "trao đổi vợ" thoải mái

Người Drokpa thừa nhận Phật giáo, nhưng nhiều phong tục của họ lại giống với Ấn Độ giáo. Họ thờ phụng các vị thần, yêu âm nhạc, khiêu vũ, thích uống rượu lúa mạch, đồ trang sức và hoa.

Trang phục của họ rất cầu kỳ và tinh tế, thể hiện rõ nét nhất qua những ngày lễ trong năm, đặc biệt là lễ hội Bonano diễn ra cuối hè. Trong dịp lễ hội này, họ sẽ dừng làm việc để cùng nhau nhảy múa, ca hát và uống rượu để chào mừng ngày lễ lớn nhất năm.

Điều đặc biệt nhất trong truyền thống của người Drokpa đó là được thoải mái ôm hôn nhau giữa đám đông và đàn ông được phép trao đổi vợ với bất kỳ ai mà không ảnh hưởng tới mối quan hệ của mọi người.

Trong bộ tộc, nhiều nhóm đàn ông và phụ nữ xếp thành hàng rồi tự nhiên ôm hôn nhau một cách nóng bỏng, thậm chí có thể quan hệ tình dục mà không cần quan tâm đến tình trạng hôn nhân của đối phương.

Đàn ông Drokpa được phép trao đổi vợ thoải mái với bất kỳ ai.

Những người đàn ông Drokpa có quyền trao đổi, mặc cả vợ với bất kỳ ai mà họ thích. Những người vợ sẽ phải nghe theo mà không được phép từ chối. Thậm chí, đã từng có trường hợp người vợ bị "cho đi" suốt nhiều tuần liền.

Những tưởng phụ nữ Drokpa sẽ cảm thấy bị thiệt thời so với đàn ông hoặc với những người phụ nữ hiện đại, nhưng khi được hỏi, họ lại cho rằng đó là điều rất bình thường và coi việc đổi vợ là một giá trị truyền thống của bộ tộc mình cần được bảo tồn.

Tuy nhiên, sau khi bị chính quyền ngăn cấm, phong tục này đã bị hạn chế hơn. Kể từ đó đến nay, họ chỉ "trao đổi" vợ trong cộng đồng khi không có người ngoài.

Không kết hôn với người ngoài

Người Drokpa có ngoại hình khá đặc biệt. Đàn ông và cả phụ nữ đều có dáng người cao và đậm, khuôn mặt ưa nhìn, mắt to sáng, đôi môi dày, mũi thẳng và lông mày rậm. Chính vì vậy, để duy trì dòng máu thuần chủng tộc của mình, họ chỉ kết hôn với người trong bộ tộc mình chứ không bao giờ kết hôn với người ngoài.

Ngoài hình đặc biệt và những bộ trang phục bắt mắt của người Drokpa.

Người Drokpa sinh sống chủ yếu bằng trồng trọt và chăn nuôi. Nhờ có đất đai màu mỡ và khí hậu ôn đới thuận lợi nên cây trồng ở đây quanh năm tươi tốt. Nguồn thu nhập chính của họ là từ việc buôn bán táo, nho, óc chó, dầu hạt mai và nhiều loại rau củ quả khác.

Trang phục truyền thống của người Drokpa sử dụng len làm chất liệu chính. Đàn ông ở đây mặc áo len rộng cùng với quần len cạp cao. Trong khi đó, trang phục dành cho phụ nữ là những chiếc váy len được làm thủ công từ các loại vỏ, hạt và đồ trang sức bạc. Điểm nhấn cho bộ trang phục là những chiếc mũ da dê được trang trí bằng nhiều loại hoa sặc sỡ, đồng xu, vỏ sò và trang sức bạc.

Với những phong tục truyền thống văn hóa độc đáo cùng những bộ trang phục bắt mắt, bộ tộc Drokpa đang là một điểm đến ưa thích của nhiều nhiếp ảnh gia và khách du lịch.

Theo Khánh Hằng (Tổng hợp) (Khám Phá)