Những lưu ý đau đầu do tăng huyết áp

Tăng huyết áp là nguyên nhân của nhiều bệnh và nó cũng gây ra nhiều triệu chứng trong đó hay gặp là đau đầu.Đau đầu do tăng huyết áp đã được T.C Janeway mô tả từ 1913.

Sử dụng máy đo huyết áp Omron để kiểm tra sức khỏe mỗi ngày

Ngoài ra, còn nhiều triệu chứng khác của bệnh tăng huyết áp cũng đã được nghiên cứu như chóng mặt, đánh trống ngực, chảy máu cam, ù tai, suy nhược, ra mồ hôi, mất ngủ, đái rắt đêm, đau trước ngực, khó thở gắng sức và khát. Nắm được những đặc điểm lâm sàng của bệnh tăng huyết áp là để giúp người bệnh và thầy thuốc phát hiện được sớm, dự phòng được những tai biến nguy hiểm và có kế hoạch điều trị cơ bản bệnh tăng huyết áp. Một số công trình nghiên cứu của nhiều tác giả đã nhận thấy có 3 triệu chứng trung thành và tương đối thường xuyên nhất của tăng huyết áp: đau đầu, chóng mặt và đánh trống ngực. Bài viết dưới đây đề cập đến biểu hiện đau đầu – biến chứng và các phương pháp điều trị.

Đau đầu do tăng huyết áp có những đặc điểm gì?

Bằng nhiều công trình nghiên cứu tỉ mỉ những thông tin hỏi bệnh do thầy thuốc và bản thân bệnh nhân tự trả lời, người ta đi đến thống nhất rằng đau đầu là một triệu chứng nổi trội ở bệnh nhân tăng huyết áp. Đau đầu do tăng huyết áp nhiều ở nữ hơn nam giới, tỷ lệ chiếm 3/4 trường hợp. Có thể do đặc điểm tâm sinh lý phụ nữ. Độ tuổi: trung bình thường gặp đau đầu do tăng huyết áp trên 50 tuổi, tính trội của đau đầu không tăng theo tuổi tác. Trái lại, triệu chứng chóng mặt có tỷ lệ ưu thế tăng theo tuổi đời. Xung đột tâm lý do buồn, làm cho đau đầu và các biểu hiện chức năng khác của tăng huyết áp tăng lên. Những bệnh nhân tăng huyết áp có hoạt động thể lực, ít có biểu hiện đau đầu và rối loạn chức năng khác.

Tính chất đau đầu do tăng huyết áp là đau đầu điển hình về buổi sáng, khu trú ở chẩm và giảm dần trong ngày về cường độ. Về thời gian biểu của đau đầu do tăng huyết áp phần lớn xảy ra về cuối đêm và sáng sớm (từ 4 – 5 giờ). Có thể đau đầu còn xuất hiện sớm hơn (vào khoảng 2-3 giờ sáng). Đau đầu làm bệnh nhân thức giấc. Có nhiều trường hợp, khi bệnh nhân tỉnh dậy đã thấy đau đầu rồi. Cần chú ý là các bệnh nhân tăng huyết áp mắc bệnh đau đầu khi ngủ làm cho bệnh nhân khó chịu và mất ngủ. Đau đầu còn kéo dài cho tới khi thức dậy, hay vào giờ đầu buổi sớm và thường bớt dần vào lúc bắt tay vào hoạt động công việc. Tuy nhiên, có một số ít trường hợp, đau đầu có thể kéo dài cả ngày như thế trong nhiều tháng hoặc nhiều năm. Nói chung, đau đầu thường khu trú nhiều ở vùng chẩm – trán. Bệnh nhân có cảm giác cứng các cơ gáy, đau lên đỉnh đầu và có thể lan tới vùng trán. Hầu hết đau đầu thường ở hai bên, cân đối và về ban đêm.

Đau đầu do tăng huyết áp sẽ dẫn tới những biến chứng gì?

Tiến triển của đau đầu do tăng huyết áp phụ thuộc vào hai yếu tố: bản thân huyết áp và trạng thái tâm lý.

Cho tới nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu về sự tương quan giữa chỉ số của huyết áp với triệu chứng đau đầu, đều kết luận là không có sự song song hằng định nào cả. Trên thực tế, có một số bệnh nhân tăng huyết áp không bao giờ bị đau đầu, nhất là trong thời kỳ bệnh tăng huyết áp chưa có biến chứng. Hơn nữa, đau đầu tiến triển không phải bao giờ cũng song song với sự thay đổi của chỉ số huyết áp. Còn nói chung, một số khá lớn trường hợp đau đầu có biến đổi theo sự tiến triển của huyết áp hạ, có thể do ảnh hưởng không nhỏ của trạng thái tâm lý- cảm xúc bớt căng thẳng, tâm lý liệu pháp và biện pháp điều trị. Do đó, tác dụng điều trị có kết quả tốt nhất là bao giờ cũng phải kết hợp thuốc an thần với thuốc chống tăng huyết áp. Đặc biệt còn loại đau đầu triệu chứng của bệnh não do tăng huyết áp giả u, mà ở đây nổi bật lên là yếu tố phù nề não. Trong trường hợp này, đau đầu dữ dội có thể khu trú ở nhiều khu vực: thường là khu sau đầu, nhưng cũng có thể đau trội ở một bên. Phần lớn trong một đợt tiến triển, đau đầu có thể kéo dài thường xuyên suốt đêm ngày, xao xuyến, vật vã, thường kèm theo triệu chứng nôn. Hầu như bao giờ cũng có những dấu hiệu thần kinh khách quan: rối loạn nhìn (bán manh, nhìn đôi), rối loạn thăng bằng, đôi khi xuất hiện cơn co giật. Thường có rối loạn ý thức, có thể từ trạng thái lú lẫn, u ám tới hôn mê. Thường có những biến đổi điện não lan tỏa, ít nhiều tương đối nặng. Đáy mắt có những tổn thương thường gặp của bệnh tăng huyết áp, nhưng cũng có thể thấy chảy máu và phù nề gai thị giác. Áp lực dịch não tủy tăng và albumin cao. Bệnh não tăng huyết áp thường xuất hiện khi huyết áp tối thiểu trên 130mmHg. Giữa các đợt tiến triển, đau đầu vẫn mang tính chất cơ bản thông thường. Cũng cần lưu ý là bệnh não tăng huyết áp thể giả u này nếu không được xử trí kịp thời sẽ dẫn đến đột quỵ não.

Những biện pháp điều trị bệnh đau đầu do tăng huyết áp

Trước tiên phải điều trị căn nguyên bệnh tăng huyết áp. Đồng thời phải xử trí ngay hội chứng tăng huyết áp bằng các biện pháp thích hợp: bắt đầu từ những liều thuốc nhẹ, sau đó tăng dần (ăn nhạt, lợi tiểu cách quãng, methyldopa, chống mất kali). Tránh dùng loại thuốc giảm huyết áp mạnh ngay lúc đầu. Bao giờ cũng phải cho thêm thuốc an thần kết hợp: những thuốc trấn tĩnh thần kinh như diazepam nhưng nếu chưa đủ tác dụng thì có thể kết hợp với chống trầm cảm như amitriptylin, imipramin… Trong những trường hợp nhẹ, chỉ cần nghỉ ngơi, nằm thư giãn cũng có thể làm giảm mức độ đau đầu do tăng huyết áp. Trường hợp đau đầu do tăng huyết áp có kết hợp với bệnh Migraine thì sử dụng các loại thuốc chống Migraine kết hợp. Trong quá trình điều trị cần theo dõi chỉ số của huyết áp và mức độ của đau đầu. Khoảng 1/4 trường hợp thấy có sự thuyên giảm song song huyết áp và đau đầu. Có trường hợp huyết áp giảm nhưng đau đầu vẫn tồn tại. Đó là do không dùng thuốc an thần kết hợp và trạng thái tâm lý chưa được ổn định. Khi nghi ngờ xuất hiện bệnh não tăng huyết áp cần đưa người bệnh tới khoa cấp cứu hồi sức hoặc khoa thần kinh. Ở đấy thầy thuốc sẽ cho dùng các loại thuốc có tác dụng nhanh và mạnh hơn theo đường tiêm, truyền tĩnh mạnh sodium nitroprusside, diazoside, hydralazine, enalaprilat… Cần thận trọng những loại thuốc này không được dùng trong điều trị ngoại trú .

Theo Omron - yte

Tìm ra bí mật của bệnh cao huyết áp

Nhờ một phát hiện có tính bước ngoặt mới đây, không lâu nữa, tình trạng cao huyết áp – nỗi lo của hàng trăm triệu người trên thế giới – sẽ được kiểm soát theo những cơ chế đơn giản như “tắt, bật” điện.

Theo Telegraph, các nhà khoa học Anh bước đầu đã tìm ra cơ chế gây tăng huyết áp ở người – nhờ thế họ hiểu được cơ thể kiểm soát huyết áp như thế nào, và vì sao mà quá trình này đôi khi bị rối loạn. Đây là một bước tiến có thể mang lại cách điều trị mới.

Nhóm khoa học từ Đại học Cambridge và Nottingham đã tìm ra điều này khi đang nghiên cứu chứng tiền sản giật – một tình trạng nguy hiểm do cao huyết áp gây ra ở các sản phụ.

Huyết áp trong cơ thể được hoóc môn có tên gọi angiotensins kiểm soát. Khi nồng độ của hoóc môn này quá cao, nó sẽ buộc các mạch máu co lại, làm tăng áp lực chảy máu trong mạch, tức là huyết áp.

Sau 20 năm nghiên cứu hoóc môn này, các nhà khoa học giờ đây tin rằng họ có thể tìm ra cách để kiềm chế không cho nó vượt quá mức, và từ đó kiểm soát được hiện tượng cao huyết áp.

“Chúng tôi đã tìm ra bước đầu tiên trong quá trình kiểm soát huyết áp”, giáo sư Robin Carrell từ Đại học Cambridge, nói.

(Theo vietnamnet.vn)

Những điều người bệnh cao huyết áp cần biết

Nhiều người nhầm tưởng rằng chỉ khi nhiệt độ cao mới ảnh hưởng đến bệnh cao huyết áp. Nhưng thực tế không phải vậy khi nhiệt độ thấp cơ thể vì muốn duy trì thân nhiệt ổn định, giảm bớt sự toả nhiệt, các mao mạch sẽ phải co lại khiến lực cản huyết quản điều tiết bên ngoài tăng lên gây nên chứng tăng huyết áp.

Tại sao nhiệt độ thấp lại tăng huyết áp?

Thời tiết lạnh, huyết áp rất khó khống chế, nguy hiểm chủ yếu là gây ra bệnh biến chứng. Do mùa đông nhiệt độ thấp, cơ thể vì muốn duy trì thân nhiệt ổn định, giảm bớt sự toả nhiệt, các mao mạch sẽ co lại khiến lực cản huyết quản điều tiết bên ngoài tăng lên. Đồng thời, nhiệt độ thấp nên ra mồ hôi ít, khiến dung lượng máu tăng lên gây nên chứng tăng huyết áp.

Nếu ăn quá nhiều các chất đường, béo… sẽ khiến khả năng hấp thụ và trữ nước trong cơ thể tăng, làm cho dung lượng máu trong cơ thể tăng theo. Thêm vào đó là sự tồn tại của các trạng thái tình cảm xảy ra hàng ngày trong cuộc sống như lo lắng, căng thẳng, tức giận… tất yếu sẽ làm cho huyết áp không dễ khống chế.

Trong trường hợp thời tiết thay đổi, tính giao động của huyết áp tăng cao, nguy cơ chủ yếu là gây ra bệnh biến chứng, đặc biệt là xuất huyết não, đứt mạch máu do thiếu máu và tử vong do nhồi máu cơ tim.

Khi nào thì  huyết áp bất thường?

Huyết áp của chúng ta thường có hai thời khắc “cao điểm”, đó là khoảng 9 giờ sáng và 6 giờ chiều.

Huyết áp tăng cao hay xuống thấp là tuỳ theo sự thay đổi của tinh thần và cơ thể, thông thường trong khi ngủ khoảng 3 – 4 giờ đêm là thấp nhất, sáng sớm dần dần tăng cao, đến 9 giờ sáng là ở đỉnh cao nhất. Buổi chiều xuống khá thấp, đến 6 giờ chiếu lại trở lại cao điểm và trước khi ngủ lại về “đáy”.

Nếu sự thay đổi huyết áp của một ngưòi không phù hợp với quy luật này, điều đó đã nói rõ huyết áp của người đó đã không khống chế được, cần phải điều chỉnh uống thuốc.

Vì thế, trước khi đi khám bác sỹ, nên ở nhà tự đo huyết áp của mình trước 1 tuần. Mỗi ngày kiểm tra 4 lần vào các thời điểm: sau khi thức dậy, 9 giờ sáng, 6 giờ chiều và 9 giờ tối. Ngoài ra cần chú ý: nếu vừa vận động thì nên nghỉ 10 phút, sau đó mới kiểm tra huyết áp để có kết quả chuẩn xác.

Nguyên tắc sinh hoạt trong mùa lạnh cho người cao huyết áp

1. Chú ý phòng lạnh giữ ấm, tránh gió lạnh.

2. Hạn chế tối đa lượng muối nạp vào cơ thể, không nên ăn quá 6g muối/ 1 ngày. Nên ăn những thực phẩm giàu dinh dưỡng như thịt nạc, gà, cá, sữa và chế phẩm từ đậu. Hạn chế ăn những món ăn dầu mỡ, không hút thuốc, hạn chế uống rượu, và nên giữ cho đại tiện được thông suốt.

3. Duy trì chế độ tập luyện thể thao, nâng cao khả năng chống lạnh, cố gắng hết sức để tham gia một số môn thể thao ngoài trời có lợi cho huyết áp như đi bộ, tập thái cực quyền và khí công…

4. Hãy giữa một  tâm trạng ổn định, tránh để thể lực và tinh thần rơi vào tình trạng quá mệt mỏi. Tức giận và lo lắng cực độ đều có thể gây ra đứt mạch máu não. Cần duy trì tâm trạng lạc quan vui vẻ, không đuợc quá vui vẻ, quá tức giận, lo lắng, buồn phiền, bi thương, sợ hãi.

5. Kiên trì uống thuốc, duy trì huyết áp ổn định. Người bị bệnh cao huyết áp uống thuốc giảm huyết áp không nên tuỳ tiện dừng uống bởi sẽ dễ tăng huyết áp đột biến sau 40 giờ ngừng uống thuốc.

Theo Omron -yte

Nguy hiểm từ biến chứng cao huyết áp

Cao huyết áp vẫn luôn được xem là sát thủ thầm lặng vì bệnh diễn biến thì thầm lặng nhưng biến chứng để lại rất nặng nề lên hầu hết tất cả các cơ quan quan trọng như tim, não, thận, mắt. Dưới đây là các biến chứng có thể xảy ra khi bị bệnh cap huyết áp

Biến chứng nguy hiểm từ  cao huyết áp

Biến chứng nguy hiểm từ cao huyết áp?

·         Tại tim:  Cao huyết áp gây phì đại tim, suy tim. cao huyết áp gây bệnh mạch vành như thiếu máu cơ tim, cơn đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim,…

·         Tại não:  Cao huyết áp gây nhồi máu não và chảy máu não, đứt mạch máu não,… gây liệt nửa người. cao huyết áp gây tổn thương mạch máu thận và có thể gây suy thận.

·         Tại mắt : Cao huyết áp gây bệnh võng mạc, hậu quả là mờ mắt, mù.

·         Tất cả biến chứng này làm bệnh nặng dần lên, tăng tỉ lệ tàn tật (62% đột quỵ và 49% đau thắt ngực) và giảm tuổi thọ từ 10 đến 20 năm.

Các nghiên cứu đã cho thấy rằng, chỉ cần hạ được 5 mmHg ở người cao huyết áp là số tai biến mạch máu não giảm được 35-40%. Do đó, kiểm soát tốt các chỉ số huyết áp ở mức là cách tối ưu nhất để phòng ngừa biến chứng.

Phòng ngừa biến chứng cao huyết áp như thế nào?

Để kiểm soát bệnh cao huyết áp tốt cần kết hợp cả chế độ ăn uống luyện tập hợp lý, giảm cân, tránh bệnh béo phì, tránh căng thẳng, thư giãn nghỉ ngơi hợp lý sẽ có tác dụng tốt cho người bệnh tăng huyết áp.

Bệnh nhân cần kết hợp cả dùng thuốc như các nhóm thuốc chẹn alpha, chẹn beta, thuốc đối kháng calci, thuốc ức chế men chuyển,… Tuy nhiên, với những tác dụng phụ mà chúng mang lại thường xuyên cho người sử dụng như phù, đau đầu, nóng bừng mặt, ho dai dẳng, hạ huyết áp tư thế,…việc tìm kiếm một loại thuốc hiệu quả mà an toàn ít hoặc không có tác dụng phụ là mong muốn lớn nhất của người bệnh.

Theo Y học cổ truyền, cao huyết áp là bệnh do các tạng can, thận, tâm, tỳ bị mất điều hoà gây nên. Sử dụng các phương thuốc có tác dụng điều hoà công năng các phủ tạng sẽ là phương pháp điều trị tận gốc căn bệnh này.

Bài thuốc ‘Giáng áp hợp tễ’ là bài thuốc cổ phương được viết trong cuốn Thiên Gia Diệu Phương. Bài thuốc này là sự phối hợp của các vị thuốc quý giúp điều hoà và phục hồi chức năng các tạng can, thận, đồng thời an thần chống mất ngủ, có tác dụng giải quyết từ gốc bệnh cao huyết áp. Bài thuốc Giáng áp hợp tễ giúp hạ huyết áp, ổn định huyết áp lâu dài, do đó ngăn ngừa triệt để các biến chứng, là giải pháp hiệu quả và an toàn từ thảo dược cho bệnh nhân cao huyết áp.

Biến chứng của bệnh cao huyết áp ảnh hưởng nặng nề tới bệnh nhân, gia đình và xã hội. Lựa chọn các phương pháp chữa trị tốt sẽ mang lại cuộc sống khỏe mạnh cho bệnh nhân, giảm đi gánh nặng cho gia đình và xã hội

Thạc sĩ Hoàng Khánh Toàn

(Chủ nhiệm khoa Đông Y Bệnh viện TW Quân đội 108)

Cao huyết áp – Kẻ sát thủ thầm lặng

Cao huyết áp là bệnh lý tim mạch phổ biến nhất hiện nay. Bệnh thường diễn biến khá âm thầm và ít khi được phát hiện sớm. Phần lớn, bệnh được phát hiện khi đã có một hay nhiều biến chứng. Vì thế, cao huyết áp được mệnh danh là “sát thủ thầm lặng”

Vậy huyết áp là gì?

Huyết áp là áp lực máu ở trong lòng động mạch. Huyết áp được tạo ra bởi lực co bóp của tim và sức cản của động mạch. Huyết áp bình thường đo ở cánh tay là nhỏ hơn hoặc bằng 120/80mmHg. Tăng huyết áp khi huyết áp tâm thu lớn hơn hoặc bằng 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương lớn hơn hoặc bằng 90mmHg.

Biến chứng là nỗi lo đáng sợ nhất của người bị tăng huyết áp.

Biến chứng não với tắc mạch não, chảy máu não là những biến chứng nặng nhất và hay gặp nhất. Biểu hiện nặng là liệt nửa người và có thể tử vong. Nhẹ hơn, là những rối loạn chức năng não như: nhức đầu dữ dội, mờ mắt, chóng quên… Chỉ cần hạ được 5mmHg ở ngư¬ời tăng huyết áp là số tai biến mạch máu não giảm đ¬ược 35-40%. Biến chứng ở tim làm tim to ra, cơ tim dày lên, nặng hơn nữa là đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, suy tim. Tăng huyết áp gây biến chứng ở thận gây phù, suy thận dẫn đến thiếu máu, mệt mỏi. Các động mạch ở chi, mắt có thể bị hẹp hoặc tắc gây mù, tím tái đầu chi,…

Hiện nay, có nhiều loại thuốc tây y được sử dụng trong điều trị bệnh tăng huyết áp như các nhóm thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế men chuyển,… Tuy nhiên, với những tác dụng phụ mà chúng mang lại thường xuyên cho người sử dụng như phù, đau đầu, nóng bừng mặt, ho dai dẳng, hạ huyết áp tư thế,… Việc tìm kiếm một loại thuốc hiệu quả mà an toàn, ít hoặc không có tác dụng phụ là mong muốn lớn nhất của người bệnh.

Theo Y học cổ truyền, tăng huyết áp là bệnh do các tạng can, thận, tâm, tỳ bị mất điều hoà gây nên. Sử dụng các phương thuốc có tác dụng điều hoà công năng các phủ tạng sẽ là phương pháp điều trị tận gốc căn bệnh này. Các vị thuốc Nam như cúc hoa, hoè hoa, câu đằng, chuối tiêu…vẫn thường được người dân sử dụng từ xưa đến nay trong điều trị tăng huyết áp. Bài thuốc “Giáng áp hợp tễ” là sự phối hợp của các vị thuốc Huyền sâm, Câu đằng, Hạ khô thảo, Địa long, Dạ giao đằng, Táo nhân giúp điều hoà và phục hồi chức năng các tạng can, thận, có tác dụng  giải  quyết  từ  gốc bệnh cao huyết áp. Bài thuốc “Giáng áp hợp tễ” giúp hạ huyết áp, ổn định huyết áp lâu dài, ngăn ngừa nguy cơ biến chứng cho bệnh nhân tăng huyết áp.

Bệnh nhân tăng huyết áp sẽ trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội nếu biến chứng xẩy ra. Vì vậy, hãy kiểm soát huyết áp khi còn chưa muộn. Khám sức khoẻ định kỳ, chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, dùng thuốc hợp lý sẽ ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, cho bạn một cơ thể khoẻ mạnh bên cạnh những người thân yêu.

THs. Hoàng Khánh Toàn

(Chủ nhiệm khoa đông y Bệnh viện 108)

Theo thế giới sức khỏe

Coi chừng hiểm họa bệnh tim do tăng huyết áp

Theo một số khảo sát của các chuyên gia tim mạch tại Việt Nam, tỷ lệ người không biết mình mắc bệnh tăng huyết áp chiếm khoảng 2/3 trên tổng số bệnh nhân.

Một số khác biết bệnh nhưng không điều trị hoặc điều trị không đúng cách, số tuân thủ tốt chế độ điều trị của bác sỹ chỉ chiếm 4%. Như vậy có thể thấy rõ thực trạng về tăng huyết áp và kiểm soát tăng huyế    t áp tại nước ta chưa được chú trọng bởi người bệnh thường chủ quan hay thiếu sự hiểu biết về bệnh.

Việc phát hiện muộn cũng như kiểm soát tăng huyết áp kém hiệu quả sẽ làm gia tăng các biến chứng và tỷ lệ tử vong trong tim mạch. Một trong những hậu quả của việc kiểm soát tăng huyết áp không tốt là suy tim – đây là biến chứng thường gặp của tăng huyết áp lâu dài. Vào thời điểm có suy tim thì rối loạn chức năng thất trái không có khả năng làm tăng huyết áp lên, như vậy huyết áp lại ở mức bình thường làm cho người bệnh dễ bỏ qua. Đặc biệt trong tăng huyết áp có tới 33% số bệnh nhân bị rối loạn chức năng tâm trương (suy tim tâm trương) không có triệu chứng lâm sàng, không có dày thất trái. Tiếp theo giai đoạn rối loạn chức năng tâm trương là rối loạn chức năng tâm thu không triệu chứng. Ở giai đoạn này tim không đủ khả năng co bóp tống máu đi, huyết áp có xu hướng trở về mức bình thường, nhưng chính là lúc thất trái giãn dần ra. Khi bệnh nhân có các triệu chứng suy tim trên lâm sàng rõ rệt thì cũng là lúc thất trái đã giãn nhiều, khó hồi phục.

Đây chính là sự thầm lặng chết người của tăng huyết áp đối với cả thầy thuốc lẫn bệnh nhân. Chính vì thế điều trị suy tim trong tăng huyết áp phải được tiến hành ngay từ giai đoạn chỉ có rối loạn chức năng tâm  trương, hay chức năng tâm thu đánh giá trên siêu âm tim, chứ không đợi đến khi có triệu chứng lâm sàng mới bắt đầu chữa trị để có thể giảm nguy cơ tử vong, tăng chất lượng sống.

Ngày nay các thuốc được sử dụng trong điều trị tăng huyết áp hầu hết đều khuyến cáo theo hướng tác động cả trên rối loạn chức năng tâm trương và tâm thu như: thuốc ức chế men chuyển hóa, ức chế bê-ta, ức chế kênh can-xi và một số thuốc hỗ trợ khác mà điển hình là Ích tâm khang.

Quan điểm trong y học hiện đại: phòng bệnh hơn chữa bệnh. Vì vậy chúng ta cần biết con số HA của mình từng năm một. Khi có tăng huyết áp cần đến các bác sĩ chuyên khoa để có lời khuyên đúng, điều trị sớm và đúng cách, tránh các hậu quả nặng nề do bệnh gây ra.

TS.Vũ Điện Biên

“Chuyện ấy” khi bị cao huyết áp

Ham muốn về “chuyện ấy” thay đổi tùy theo tuổi tác và tình trạng sức khỏe. Người bị cao huyết áp gặp khá nhiều rắc rối trong “chuyện hai người” vì hai lý do sau đây:

Thứ nhất: Bệnh cao huyết áp tác động trực tiếp đến “chuyện ấy” cả hai mặt tâm lý và thể chất. Như trong quá trình “lâm trận” để thực hiện “chuyện ấy” nhịp tim có thể tăng cao đến 180 lần/phút và huyết áp cũng tăng lên từ 20 mmHg đến 80 mmHg cao hơn trị số huyết áp có trước khi “vào trận”. Hậu quả là không đạt được “ngưỡng cao trào” trong quá trình giao hợp.

Thứ nhì: Thuốc điều trị cao huyết áp không những gây giảm huyết áp mà làm giảm luôn ham muốn về “chuyện ấy”, dẫn đến hậu quả là “cậu nhỏ không chịu nghe lời”. Thống kê cho thấy, có đến 1/3 trường hợp dùng thuốc điều trị cao huyết áp ảnh hưởng đến chất lượng sinh hoạt tình dục ở cả nam và nữ. Ở nam có thể bị giảm ham muốn và các dạng rối loạn cương khác, ở nữ thì quá trình “ướt át” có thể bị giảm, gây cảm giác đau, khó chịu lúc “lâm trận” hay rối loạn cảm giác lúc đạt khoái cực.

Để hiểu được bệnh cao huyết áp và thuốc điều trị cao huyết áp ảnh hưởng đến tiến trình sinh hoạt “chuyện hai người” như thế nào, trước tiên chúng ta thử tìm hiểu chuyện gì xảy ra trong một tiến trình “hì hục” bình thường.

Trong những điều kiện và đối tượng thích hợp thì ham muốn về “chuyện ấy” được đặt ra. Cảm giác lúc sinh hoạt “chuyện ấy” sẽ trải qua 4 giai đoạn: giai đoạn hưng phấn, giai đoạn “hì hục”, giai đoạn “cao trào” và giai đoạn thư giãn -hồi phục.

Giai đoạn hưng phấn bắt đầu khi đối tượng nhận được nhau qua cách nhìn, sờ, ngửi mùi hương… Ngày xưa phụ nữ nhận những kích thích này chậm hơn nam giới, nhưng ngày nay thì nhanh hơn vì phụ nữ thời nay chủ động hơn trong “chuyện ấy”. Dấu hiệu đáp ứng đầu tiên ở nam là “súng đạn được giương nòng”. Đáp ứng ở nữ là sự tiết chất nhầy làm trơn láng âm đạo cùng lúc có sự thay đổi về hình dạng và kích thước âm đạo như dài và rộng hơn. Có sự xung huyết ở âm đạo nên màu sắc trở nên sậm hơn, tử cung được kéo đứng lên phía trên, 1/3 trong âm đạo giãn rộng hơn phía ngoài. Nhũ hoa cũng gia tăng kích thích lên khoảng 25%, đầu nhũ co săn lại cùng với hiện tượng đỏ da ở mặt và cổ. Ngay lúc này nhịp tim, huyết áp và trương lực cơ đã bắt đầu tăng ở cả nam và nữ. Trong giai đoạn này những cản trở như tiếng chuông điện thọai, tiếng gõ cửa, con khóc… đều có thể làm gián đoạn giai đoạn kích thích và đối tượng phải thực hiện lại từ đầu. Nếu cản trở kéo dài hay lặp đi, lặp lại thì cả hai đương sự có thể bị “xìu”.

Giai đoạn “hì hục” nối tiếp theo sau giai đoạn hưng phấn: lúc này ở nam nhân, “xe” được nổ máy sẵn sàng và “gara” của nữ nhân cũng chuẩn bị cho xe vào. Động tác “thể dục nhịp nhịp” được thực hiện trong giai đoạn này kéo dài từ vài phút đến vài chục phút tùy theo “nội lực bẩm sinh” hay có luyện tập của hai đương sự. Lưu ý trong giai đoạn này cả hai cần tập trung, không nên trò chuyện hay nêu câu hỏi, chỉ cần ú, ớ… là đủ. Lúc này nhịp tim tăng lên rất nhanh, có thể gần 200 lần trong một phút. Ở nam tăng cao hơn nữ, đồng thời huyết áp cũng tăng theo.

Giai đoạn “cao trào” là cảm giác “sung sướng” trong quá trình “hì hục”. Trong giai đoạn này cả hai phái có thể đạt “ngưỡng cao trào” mạnh hơn là khoái cảm và khoái cực. Các cảm giác này có thể xảy ra đồng thời trên cả nam và nữ nhưng thường xảy ra sớm hơn trên đối tượng thực hiện động tác chủ động lúc “tập thể dục nhịp nhịp”. Ở nam, giai đoạn cực điểm xảy ra “ngắn ngủi” cùng lúc với “vài trăm triệu viên đạn được bắn ra khỏi nòng súng”. Ở nữ, trong giai đoạn khoái cảm sau đó là khoái cực có cảm giác ấm và lan tỏa ở “vùng cấm địa”. Lúc này có hiện tượng co thắt ở 1/3 ngoài âm đạo từ 3 – 15 lần mỗi phút cùng lúc có sự co thắt ở cơ vòng hậu môn. Khác với phái nam, phái nữ có thể đạt nhiều lần cực điểm trong một lần “lâm trận”.

Giai đoạn thư giãn – hồi phục bắt đầu ngay sau giai đoạn cực điểm. Giai đoạn này có thể kéo dài đến 30 phút, thông thường là 5 – 10 phút. Lúc này nhịp tim trở về như trước lúc “lâm trận” và cơ thể bắt đầu thấy mệt mỏi. Sau giai đoạn này trên lý thuyết có thể bắt đầu một tiến trình “hì hục” khác.

Theo nhiều nghiên cứu cho thấy cao huyết áp và thuốc điều trị cao huyết áp có thể tác động lên cả 4 giai đoạn này ở cả hai phái như: giảm hưng phấn, giảm ham muốn, giảm khả năng thực hiện động tác khi “tập thể dục nhịp nhịp”. Ở nam có thể bị “xìu” đột ngột khi mới chuẩn bị “đưa xe vào gara”. Ngoài ra rối loạn khoái cảm và khoái cực cũng thường gặp ở cả hai phái. Nếu các rối loạn này tái diễn lâu ngày sẽ gây tác động xấu đến tâm lý khi “lâm trận”.

Để khắc phục tình trạng này ta cần lưu ý một số điểm như sau:

Áp dụng tốt việc điều trị cao huyết áp bằng các biện pháp không dùng thuốc để giảm liều thuốc hạ huyết áp.

1. Trong ăn uống: Chế độ ăn giảm cân nếu bị thừa cân. Hạn chế ăn muối, không quá 1,5 muỗng cà phê muối mỗi ngày. Nếu ăn quá thiếu muối cũng gây suy giảm khả năng gắng sức và giảm ham muốn “chuyện ấy”. Nên ăn chất đạm có nguồn gốc từ cá và thực vật hơn là các loại thịt heo, bò, gà… Không nên ăn quá ngọt ngay cả khi không bị tiểu đường… Hạn chế ăn mỡ động vật và dầu dừa. Tốt nhất là dùng dầu ô-liu, dầu hướng dương, dầu mè, dầu đậu nành. Nên ăn nhiều rau cải, trái cây.

2. Tránh thói quen có hại cho sức khỏe: Ngừng hoặc hạn chế uống nhiều rượu. Cố gắng bỏ hẳn hút thuốc lá.

3. Duy trì lối sống tốt: Giữ nếp sinh hoạt điều độ, ổn định. Tránh căng thẳng, xúc động, lo âu. Rèn luyện thân thể, tập thể dục đều đặn mỗi ngày.

Khi áp dụng phương pháp điều trị cao huyết áp không dùng thuốc để cải thiện “năng lực về chuyện ấy” mà không thấy hiệu quả, có 3 điều cần lưu ý để giải quyết trục trặc về “chuyện hai người”:

Thuốc hạ huyết áp cần điều chỉnh để đạt được trị số huyết áp và nhịp tim suốt 24 giờ. Nếu cần thiết phải thay đổi loại thuốc hạ huyết áp cũng như kết hợp các nhóm thuốc ức chế men chuyển, chẹn bêta, chẹn canxi, lợi tiểu…

Khi bước điều chỉnh thuốc hạ huyết áp không thành công. Bác sĩ sẽ cân nhắc để dùng thêm thuốc giúp giải quyết tình trạng “cậu nhỏ không chịu nghe lời” hay “xìu” đột ngột trong quá trình “lâm trận”. Các thuốc này thuộc nhóm thuốc ức chế men PDE5, đây không phải là thuốc kích dục, thuốc chỉ có tác dụng giúp cho “xe của bạn nổ máy tốt” khi chuẩn bị cho vào “gara”. Các nhóm thuốc phổ biến là: sidelafil, avanafil, lodelafil, mirodelafil, tadalafil, vardelafil và udelafil. Ở người cao huyết áp, nên dùng nhóm có tác dụng nhanh và thời gian tác dụng vừa đủ cho một tiến trình “hì hục” như sedelafil (Viagra) chẳng hạn, dùng nhóm có tác dụng dài hơn cần thận trọng vì “đêm dài sẽ lắm mộng…”. Khi dùng các nhóm này cần có ý kiến của bác sĩ.

Liệu pháp tâm lý là cần thiết và góp phần thành công trong điều trị.

Cuối cùng sự thông cảm, động viên, an ủi của “đối tác” còn lại có tác dụng rất lớn. Nên giữ nếp sống lành mạnh trong cuộc sống và sinh hoạt gia đình vì trong đời sống vợ chồng còn nhiều khía cạnh khác không phải chỉ có vấn đề sinh hoạt tình dục.

BS Phan Hữu Phước – Thạc sĩ lão học