Vì sao người Nhật cứ nhìn thấy rác là nhặt?

Hình ảnh người Nhật dọn rác ở khán đài sân bóng, điểm chờ xe, nơi cắm trại… dù rác đó không phải do họ vứt ra khiến người nước ngoài vừa khâm phục vừa tò mò. Trên thực tế, ý thức giữ gìn vệ sinh công cộng của người Nhật đã ăn vào máu ngay từ nhỏ.

Người Nhật dạy trẻ giữ gìn vệ sinh từ rất sớm. Các trường học không hề có nhân viên dọn dẹp, mà học sinh Nhật thường tự quét, lau dọn phòng học, cửa kính, cầu thang… khoảng 30 phút mỗi ngày.

Trong bài viết đăng trên báo Japan Times gần đây, tác giả Alice Gordenker kể lại chuyện chuẩn bị cho con vào lớp một ở trường Nhật.

Học sinh Nhật Bản ngày nào cũng phải dọn vệ sinh ở trường (Ảnh: Mje Magazine)

Chị Gordenker đề nghị người bạn Nhật tên là Nagako giúp chuẩn bị những thứ cần cho con mang đến trường. Nhìn danh sách từ trên xuống, chị Gordenker ngạc nhiên khi thấy có mục giẻ lau. Chị hỏi người bạn Nhật vật này sẽ được dùng để làm gì. Nagako ngước nhìn với ánh mắt kỳ lạ: “Có gì buồn cười đâu? Trẻ con Mỹ dùng cái gì để lau dọn trường? Chổi lau sàn à?”.

Gordenker trả lời: “Không, trẻ Mỹ không tự lau dọn trường. Có nhân viên tạp vụ làm việc đó chứ”. Người bạn Nhật thấy sốc.

Một trong những truyền thống của hệ thống giáo dục Nhật Bản là học sinh phải tự làm o-soji (dọn rửa). Chị Nagako chưa bao giờ nghĩ rằng ở những nơi khác không như thế.

Một số báo nước ngoài từng viết về việc các trường học ở Nhật không có nhân viên dọn vệ sinh, nhưng thực tế không hẳn vậy. Các trường ở Nhật vẫn có một số nhân viên không tham gia giảng dạy gọi là Yomushuji, hoặc shuji. Họ đảm trách nhiều việc, kể cả bảo vệ trường khi học sinh tan học, nhưng việc chính là bảo dưỡng và dọn dẹp, sau khi học sinh lau dọn xong.

Duy trì thói quen dọn vệ sinh là cách người Nhật giáo dục trẻ ý thức không xả rác bừa bãi (Ảnh: Japan Times)

Tại trường học của con chị Gordenker, o-soji bắt đầu sau bữa trưa và kéo dài khoảng 20 phút, sau đó lũ trẻ được tự do giải trí. Điều này diễn ra 4 lần một tuần (chúng không phải dọn dẹp vào thứ 4 và thứ 7). Ngày cuối cùng mỗi kì học có một buổi tổng vệ sinh. Trong suốt buổi tổng vệ sinh này, loa trường phát những bài hát hành tiến vui vẻ mà bọn trẻ gọi đó là “nhạc o-soji”.

Mỗi lớp có trách nhiệm tự dọn vệ sinh lớp mình và hai điểm khác trong trường. Lớp 4 của con chị Gordenker phụ trách phòng y tế và thư viện. Lớp được chia thành nhiều tổ, mỗi tổ phụ trách dọn dẹp một khu vực.

Có một nhiệm vụ mà chị Gordenker thực sự thấy thích thú về quan hệ con người ở các trường Nhật là mỗi nhóm học sinh lớp 6 được phân công tới một lớp 1 để giúp những học sinh nhỏ hơn dọn dẹp. Nhiều gia đình Nhật chỉ có một con, nên các giáo viên tin rằng trẻ lớn cần có trải nghiệm giúp đỡ trẻ nhỏ, trong khi trẻ nhỏ cần có trẻ lớn làm gương.

Ông Ninomiya, giám đốc một công ty có trụ sở tại quận Long Biên (Hà Nội), đang nhặt rác ở Hồ Gươm (Ảnh: Tiền Phong)

Ba lần một năm, những học sinh từ lớp 3 trở lên làm vệ sinh khu vực. Nhà trường có những dụng cụ chuyên biệt cho trẻ để giúp các em làm công việc này. Lũ trẻ sẽ đeo găng tay vải (một đồ vật trong danh sách những thứ chị Gordenker phải chuẩn bị cho con tới trường) và đi nhặc rác trong khu vực lân cận trường.

Chị Gordenker kể rằng một bạn chơi tennis của chị gửi con tới trường tư và điều cô ấy thất vọng nhất là trường này không bắt bọn trẻ dọn dẹp. Cô ấy phàn nàn với Gordenker: “Chúng sẽ học dọn dẹp ở đâu đây? Tôi không thể bắt chúng dọn dẹp ở nhà. Cả hai đứa chắc đều không biết phải sử dụng chổi và giẻ lau như thế nào!”.

Sau trận đấu giữa Nhật Bản với Bờ Biển Ngà trong khuôn khổ vòng loại World Cup 2014, các cổ động viên Nhật đã ở lại cần mẫn nhặt rác tại sân vận động của Bờ Biển Ngà mặc dù đội mình thua 1-2. Hành động này của người Nhật Bản được cả thế giới ngưỡng mộ

Trong khi đó, tại một ngôi trường nữ sinh ở Tokyo, dù mang tiếng là trường dành cho trẻ hư và trẻ nhà giàu, nhưng học sinh ở đây phải làm vệ sinh cực kỳ nghiêm túc. Ngôi trường này nổi tiếng với khu toilet luôn sáng bóng.

Với người nước ngoài, việc con họ phải dọn dẹp nhiều ở trường có thể là điều khó chấp nhận,nhất là khi bọn trẻ phải chịu áp lực học tập. Nhưng người Nhật tin rằng bọn trẻ có thể học nhiều điều qua o-soji để biết cách tôn trọng môi trường xung quanh và nhận ra rằng tốt nhất không nên bừa bãi khi chính mình phải dọn dẹp.

Theo Ngọc Minh (tổng hợp) (danviet.vn)

Cách người Nhật dạy trẻ vượt bằng được mọi khó khăn

Việc người Nhật dạy cho trẻ khả năng chịu đựng và rèn luyện cho chúng sức mạnh tinh thần để vượt qua khó khăn trong học tập có ý nghĩa lớn trong cuộc đời đứa trẻ sau này.

Năm 1979, Jim Stigler, một sinh viên mới tốt nghiệp ĐH Michigan, Mỹ, sang Nhật để nghiên cứu phương pháp giáo dục ở xứ sở mặt trời mọc. Anh ngồi ở hàng ghế cuối trong một giờ học toán lớp 4 để quan sát.

Stigler nhớ lại, người giáo viên đang dạy cả lớp vẽ hình lập phương trên giấy, và một học sinh không vẽ được một hình đúng. Thầy giáo nói với cậu bé: “Sao con không thử vẽ lên bảng nhỉ?”. Ngay lúc đó Stigler nghĩ: “Thú vị đây! Ông ấy bảo người không làm được lên trình bày trên bảng”.

Người Nhật thường dạy cho trẻ sức chịu đựng và kiên nhẫn để vượt qua khó khăn trong học tập (ảnh: Japan Times)

Ở Mỹ, thông thường học sinh nào làm tốt nhất sẽ được mời lên bảng trình bày. Vì thế, Stigler nhìn cậu học sinh Nhật khó nhọc lên bảng bắt đầu vẽ với con mắt tò mò. Cậu không vẽ được. Cứ mỗi phút, thầy giáo lại hỏi các học sinh bên dưới liệu cậu đã vẽ đúng chưa, và cả lớp đều trả lời chưa.

Khi quá trình này diễn ra, Stigler nhận ra rằng chính mình đang càng lúc càng lo lắng. “Tôi nhận thấy chính mình bắt đầu đổ mồ hôi, bởi vì tôi thực sự thông cảm với cậu bé. Tôi nghĩ, cậu bé này sắp khóc đến nơi rồi!” Stigler nhớ lại.

Nhưng cậu nhóc không khóc. Stigler thấy cậu tiếp tục vẽ với sự bình thản. Và cuối buổi học, cậu cũng vẽ được hình lập phương đó. Thầy giáo nói với cả lớp: “Trông có được không các bạn?”. Cả lớp đáp lại: “Đúng rồi ạ!”. Và chúng vỗ tay. Cậu học sinh cười rất tươi và về chỗ, rõ ràng đang rất tự hào.

Stigler giờ đây là một giáo sư tâm lý chuyên nghiên cứu việc dạy và học ở khắp thế giới. Và câu chuyện về cậu học trò vẽ hình lập phương là trải nghiệm đầu tiên giúp ông nhận ra sự khác biệt trong cách phương Tây và phương Đông nhìn nhận khó khăn trong học tập.

“Tôi nghĩ rằng ở Mỹ, từ rất nhỏ chúng tôi đã coi sự khó khăn trong học tập phản ánh thực tế bạn không thông minh. Những người thông minh không gặp khó khăn trong học tập, họ đơn giản là vượt qua một cách tự nhiên. Trong khi đó, văn hóa phương Đông có xu hướng coi khó khăn là một cơ hội để học tập”, GS Stigler chia sẻ với trang NPR.

Theo Stigler, văn hóa Phương Đông coi khó khăn là một phần tất yếu của quá trình học tập. Mọi người đều sẽ gặp khó khăn trong học tập và nỗ lực để vượt qua khó khăn là cơ hội để bạn chứng tỏ rằng mình có đủ sức mạnh tinh thần.

“Họ dạy cho lũ trẻ rằng đau khổ cũng là một điều tốt. Tôi biết nghe có vẻ tệ, nhưng tôi nghĩ đó là điều họ đã dạy được cho chúng”, GS Stigler nhận  xét. Ông cho rằng việc người Nhật dạy cho trẻ chịu đựng và rèn luyện cho chúng sức mạnh tinh thần để vượt qua khó khăn trong học tập có ý nghĩa lớn trong cuộc đời đứa trẻ sau này.

Stigler không phải nhà tâm lý đầu tiên nhận ra sự khác biệt trong cách nhìn của người Phương Tây và người Phương Đông về khó khăn trong học tập.

GS Jin Li, công tác tại ĐH Brown, Mỹ, cho rằng không chỉ nhà trường, mà chính gia đình là nơi đầu tiên đứa trẻ học cách để trở thành người thành công.

Học sinh Nhật Bản chịu nhiều áp lực phải thành công (ảnh: Japan Times)

GS Li cho rằng, trong văn hóa Phương Tây, trí thông minh được cho là nguyên nhân của thành công. Người mẹ thường nói với con rằng có gì đó ở bên trong cậu bé, trong tâm trí cậu bé, khiến cậu làm được những việc khó.

Nhưng ở nhiều nền văn hóa phương Đông, sự thành công trong học tập không được gắn với trí thông minh. Theo Li, “nó gắn với những thứ họ làm, chứ không phải việc họ là ai, không phải thứ mà họ sẵn có”.

Nghĩa là, nếu bạn cho rằng việc bạn gặp khó khăn chứng tỏ bạn yếu kém, điều đó sẽ khiến bạn cảm thấy rất tệ, và bạn có ít khả năng sẽ đối mặt với nó. Nhưng nếu bạn coi khó khăn là thứ để thử thách sức mạnh của bạn, là thứ bạn bắt buộc phải vượt qua trong quá trình học tập, bạn sẽ dễ dàng đối mặt với nó hơn.

GS Stigler thấy sự khác biệt trong cách nhìn nhận này có thể dẫn tới những cách làm rất khác nhau. Ông kể rằng vài năm trước ông và các đồng nghiệp làm một nghiên cứu với các học sinh lớp một bằng cách giao cho chúng một bài toán không có lời giải, rồi tính toán thời gian chúng nỗ lực trước khi từ bỏ.

Trẻ Mỹ sẽ thử trung bình khoảng 30 giây rồi ngẩng lên nói: “Chúng cháu không biết cái này”.

Còn trẻ Nhật sẽ làm cả giờ. Stigler cho biết họ cuối cùng phải dừng bài kiểm tra vì hết giờ. “Chúng tôi an ủi lũ trẻ rằng đó là bài toán không có lời giải, và chúng nhìn chúng tôi như thể những người đến từ hành tinh khác”, GS Stigler kể.

 “Hãy nghĩ xem nếu chúng giữ cách tiếp cận đó trong cả đời, đó sẽ là một sự khác biệt rất lớn”, GS nhận định.

Các nhà nghiên cứu cho rằng học sinh Nhật Bản chịu rất nhiều áp lực ở trường học, bố mẹ, xã hội, và thậm chí từ chính bản thân chúng rằng phải thành công. Vì thế, học sinh, sinh viên Nhật Bản, nhất là những học sinh nhỏ, thường rất chăm chỉ và cố gắng hết sức khi đến trường.

Dĩ nhiên vẫn có những học trò lơ đãng chỉ muốn nhìn ra cửa sổ hoặc gục xuống bàn ngủ, nhưng ngược lại có không thiếu học sinh mới 6 tuổi đã tự tìm làm thêm bài tập về nhà.

Theo Ngọc Minh (tổng hợp) (danviet.vn)

CÁC BÀI CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Các nhà khoa học Nhật Bản vừa lai tạo thành công giống gà đẻ ra thuốc chữa bệnh

Cách người Nhật dạy trẻ vượt bằng được mọi khó khăn

Cận cảnh cuộc sống bình dị ở Nhật Bản thế kỷ 19

Cửa hàng nhỏ ở Nhật chỉ bán 2 loại bánh, doanh thu 64 tỷ

Chậu hoa làm từ tiền giấy

Chen ngang hàng, ép người khác uống rượu ở Nhật Bản bị xử phạt thế nào

Chiếc bình tầm thường của Trung Quốc trở thành báu vật ở Nhật

Chúng ta đổi cách ăn chơi từ các phát minh của Nhật

Chuyện hậu trường cảm động chưa từng kể của bộ phim Oshin

Chuyện tình cổ tích của Nhà Vua Nhật Bản phá bỏ quy tắc Hoàng gia để kết hôn với cô gái thường dân

Người Nhật dạy con: Kỳ công trả lại một đồng xu

Trẻ em Nhật được bố mẹ dạy dỗ nghiêm túc việc trả lại đồ đánh rơi. ảnh Japan Times

Người Nhật rèn luyện cho trẻ những giá trị khắt khe từ khi chúng còn nhỏ, như việc tôn trọng tài sản của người khác, dù chỉ là một đồng xu 1 yen.

Trong bài viết “Dạy văn hóa xấu hổ cho trẻ nhỏ” đăng trên báo Mỹ New York Times gần đây, tác giả Nicholas Kristof nói rằng những ông bố bà mẹ nước ngoài khi đến Nhật thường cảm thấy tò mò và ghen tị trước những em bé giống như thiên thần trong các trường mầm non, trong các nhà hàng, khi chúng chẳng bao giờ sờ mó nghịch ngợm lọ muối, hạt tiêu trên bàn, không bao giờ đòi hỏi, mè nheo khi đi qua quầy kem giữa mùa hè.

Vì thế, khi có cơ hội, Kristof quyết định học cách dạy con của người Nhật. Khi cậu con trai 5 tuổi Gregory của anh nhặt được một đồng xu 100 yen (gần bằng 1 USD) trên sân chơi, Kristof quyết định đưa con đến đồn cảnh sát để nộp lại.

Người cảnh sát trẻ lấy ra một tờ khai rồi hỏi Gregory: “Cháu nhặt được đồng xu ở đâu?”. “Hôm qua ạ”, Gregory trả lời. “Lúc mấy giờ?” - anh cảnh sát hỏi tiếp. Hai bố con Kristof không nhớ rõ, nhưng họ đưa ra thời gian áng chừng luc 5h chiều. Anh cảnh sát tiếp tục hỏi địa chỉ, nghề nghiệp và vị trí chính xác mà Gregory tìm thấy đồng xu, rồi gọi điện đến nơi có vẻ như văn phòng trung tâm để báo cáo tỉ mỉ về việc một cậu bé vừa nộp đồng xu 100 yen.

Sau khi gắn số quản lý cho đồng xu bị đánh rơi này, anh cảnh sát khen ngợi sự trung thực của Gregory, đưa cho hai bố con cậu bé một tờ giấy xác nhận với nội dung họ có thể đến nhận lại đồng xu sau 6 tháng nếu không có ai đến nhận.

Anh cảnh sát mất hơn 30 phút để giải quyết vụ việc. Người Tây có thể coi đây là việc phí thời gian, vì thực tế có những bố mẹ đưa con đến nộp đồng xu chỉ 1 yen. Nhưng người Nhật coi đó là một sự đầu tư cho lòng trung thực. Khi ra khỏi đồn cảnh sát, Kristof nói rằng anh nhận thấy đây thực sự là ý tưởng hay. Nhưng anh cũng sớm nhận ra, mọi việc với anh không đơn giản như vậy.

Ba ngày sau, cậu bé Gregory khi đang đi bộ gần nhà lại nhặt được đồng xu 10 yen. “Đi đến đồn cảnh sát thôi bố ơi!”, cậu nói với bố.

Kristof nghĩ rằng anh cảnh sát có thể kiên nhẫn lần đầu, nhưng lần thứ hai sẽ không như vậy. May thay, nhà trẻ nơi Gregory đang học có chương trình quyên góp tiền giúp người nghèo, nhưng phải là tiền của bọn trẻ, không phải tiền xin bố mẹ.

Kristof nói với cậu bé rằng cậu có thể quyên góp đồng xu cậu nhặt được để giúp người nghèo, và cậu bé có vẻ thấy khó hiểu khi đột nhiên cậu có thể cho đi đồng tiền mà trước đó cậu được dạy rằng nó không thuộc về cậu. Kristof  bắt đầu nhận ra rằng dạy con những giá trị của người Nhật không dễ như anh nghĩ ban đầu.

Người Nhật coi việc dạy con trả lại đồ đánh rơi là một sự đầu tư cho lòng trung thực. ảnh: Mirror

Văn hóa trả lại đồ nhặt được và không giữ những thứ gì của người lạ khiến những sở cảnh sát như ở Tokyo có riêng một nhà kho chứa đầy giầy, ô và ví mà người dân nhặt được và nộp cho cảnh sát.

Nét văn hóa này được giáo dục từ nhỏ, nên đã ăn sâu vào văn hóa của người Nhật, đến mức sau khi xảy trận động đất và sóng thần dữ dội năm 2011, cảnh sát cho biết thói quen trả lại đồ nhặt được, trong đó có cả tiền mặt, vẫn được người dân Nhật thực hiện.

Các nhà nhân chủng học nhấn mạnh “văn hóa xấu hổ” của người Nhật khiến họ luôn hành xử theo cách không để người xung quanh đánh giá xấu.

Áp lực xã hội khiến những bố mẹ Nhật không thể lái một chiếc xe bẩn đi ra ngoài hoặc mặc áo phông khi đưa con đi họ. Áp lực cũng khiến họ không làm những việc xấu khác. Vì thế, Nhật Bản có tỷ lệ tội phạm 

Vì sao Nhật Bản không cho trẻ nghỉ học khi rét 2 độ C?

Hôm nay 25.1, nhiều trường tiểu học ở Hà Nội cho trẻ em nghỉ học vì nhiệt độ xuống dưới 10 độ C. Nhật Bản cũng đang hứng chịu đợt rét kỉ lục nhưng trái lại, các em học sinh vẫn mặc… quần đùi đến trường.

Hiện nay, nhiệt độ ở thủ đô Tokyo ghi nhận được ở mức dưới 4 độ C, trời rất rét dù có nắng. Tuy nhiên, các em học sinh kể cả trẻ nhỏ vẫn đi học bình thường. Truyền thống và văn hóa mặc quần đùi bất chấp giá rét của Nhật Bản là một điều lạ với nhiều quốc gia trên thế giới. Do đâu mà cha mẹ Nhật quyết định cho con em mình mặc “phong phanh” đến trường như vậy?

Trẻ em Nhật nô đùa trong nắng dù thời tiết đang là 4 độ C (Ảnh chụp ngày 25.1).

Cha mẹ Nhật Bản quan niệm, thời tiết càng giá rét, trẻ em càng phải hoạt động thể chất nhiều để tăng cường sức đề kháng. Việc trẻ em Nhật cởi trần, chạy giữa giá rét mùa đông ở mức 2,3 độ là điều không còn xa lạ ở xứ sở Mặt trời mọc.

Mặc quần đùi trong mùa đông

Trẻ em Nhật đến trường và mặc những chiếc quần đùi trong mùa đông, bất chấp thời tiết giá rét thế nào là hình ảnh thường xuất hiện trong cuộc sống hằng ngày. Nhiều cha mẹ Trung Quốc lần đầu sang Nhật sinh sống, gửi con ở trường mẫu giáo đã rất lo lắng khi thấy tất cả con em mình đều mặc quần cộc đi học. Họ cho rằng con trẻ không thể chịu đựng nổi giá rét của mùa đông nước Nhật.

Mặc quần đùi đi học bất chấp thời tiết là một nét văn hóa ở Nhật Bản.

Tuy nhiên, khi được hỏi, các bậc cha mẹ Nhật đều trả lời: “Dĩ nhiên là con sẽ bị ốm rồi. Mục đích của trẻ con đi học là để bị cảm lạnh và bị ốm”. Sau khi trải qua được thử thách đầu đời này, các em sẽ có sức đề kháng hơn hẳn những bạn đồng trang lứa từ các quốc gia khác.

Cởi trần chạy giữa giá rét

Cha mẹ Nhật quan niệm, thời tiết càng khắc nghiệt, con người càng dễ mắc bệnh do ít vận động thể chất. Chính vì vậy, ngay từ khi còn nhỏ, trẻ em Nhật đã được hướng tới một cuộc sống dồi dào các hoạt động thể chất, đặc biệt là đi bộ và chạy bộ.

Hô vang quyết tâm vượt qua giá rét.

Ban đầu, các bậc cha mẹ chia nhỏ quãng đường từ 10m, 20m, 100m rồi tăng dần theo thời gian để phù hợp với giai đoạn phát triển của các em. Những đoạn đường đi bộ ít khi bằng phẳng mà thường gồ ghề, nhiều sỏi đá để tăng tính thử thách. Các hội thảo, chuyên đề về đi bộ, chạy bộ, phương pháp nuôi con được tổ chức thường xuyên giúp các bậc phụ huynh có cái nhìn và đánh giá đúng đắn nhất về cách nuôi con qua chạy bộ và đi bộ.

Thông thường, trẻ em cấp 1 ở Nhật có thể leo núi 4 giờ đồng hồ là chuyện rất bình thường. Ở trường các câu lạc bộ về đi bộ, leo núi, chạy bộ cũng là một nét văn hóa hình thành từ lâu ở xứ sở Mặt trời mọc.

Các bài tập chạy bộ, đi bộ thường được trường học tổ chức cho các em tham gia.

Trẻ em mẫu giáo được rèn luyện mặc quần cộc trong mùa đông nên sức đề kháng được rèn luyện ngay từ nhỏ. Trong tiết trời giá rét từ 2-5 độ C, các em có thể thoải mái nô đùa, nghịch ngợm mà không lo mắc các chứng cảm lạnh, viêm đường hô hấp do được rèn luyện mỗi ngày.

Các hội thao với hình ảnh các em nhỏ cởi trần, chạy bộ trong mùa đông giá rét, vừa chạy vừa hô câu khẩu hiệu thể hiện quyết tâm là điều khiến nhiều người không khỏi ngạc nhiên khi tới Nhật Bản. Giáo dục thể chất là một phần quan trọng được bố mẹ, thầy cô giáo định hướng cho các em ngay từ khi lọt lòng.

Theo Quang Minh - Tổng hợp (danviet.vn)

Đằng sau nền giáo dục đẳng cấp thế giới của Singapore

Điều gì đã giúp quốc gia châu Á nhỏ bé này luôn đứng đầu trong các thành tựu giáo dục, báo Straits Times phần nào đưa ra lời giải đáp.

Ngày nay, Singapore thường xuyên dẫn đầu trong các thành tựu giáo dục

Điều gì đã giúp quốc gia châu Á nhỏ bé này luôn đứng đầu về các thành tựu giáo dục, báo Straits Times phần nào đưa ra lời giải đáp.

Những thành tựu của ông Lý Quang Diệu, cố Thủ tướng Singapore, đã trở thành chủ đề thảo luận của nhiều quốc gia trên thế giới. Nhưng có một khía cạnh thành công của ông ít được đề cập đến, đó chính là sự đầu tư dành cho ngành giáo dục. Chiến lược của Lý Quang Diệu, như ông từng phát biểu, là "phát triển nguồn tài nguyên thiên nhiên sẵn có duy nhất của Singapore, người dân".

Ngày nay, Singapore thường xuyên dẫn đầu trong các thành tựu giáo dục, theo Tổ chức Hợp tác Kinh tế và Chương trình Phát triển Đánh giá Học sinh Quốc tế. Hơn nữa, mặc dù chỉ là một đảo quốc với 5 triệu dân (số liệu năm 2015), Singapore tự hào khi sở hữu hai trường đại học nằm trong top 75 thế giới trong bảng xếp hạng Times Higher Education. Đây cũng là số trường đại học của Trung Quốc, Nhật Bản và Đức lọt vào danh sách này.

Ông Lý và Singapore đã làm điều gì đúng cách?

Chiến lược của Lý Quang Diệu là "phát triển nguồn tài nguyên thiên nhiên sẵn có duy nhất của Singapore, người dân"

Cần phải nhấn mạnh rằng hệ thống giáo dục của Singapore ngay từ đầu không được thiết kế bởi ông Lý Quang Diệu và các đồng nghiệp. Thay vào đó, nó được xây dựng trên nền tảng rất vững chắc, kế thừa từ quá khứ là một nước thuộc địa của Anh. Trái ngược với nhiều lãnh đạo thời hậu thuộc địa, ông Lý không hề ngại ngần khi tận dụng tất cả các yếu tố của quá khứ, có thể hữu ích cho sự nghiệp xây dựng đất nước.

Có thể nói giáo dục là lĩnh vực thể hiện rõ sự hiệu quả của phương pháp này. Nhiều trường học đi đầu ở Singapore như Đại học Quốc gia Singapore (thành lập năm 1905), Học viện Raffles (1823) và Trường Anglo-Chinese (năm 1886), xuất hiện trước khi Singapore trở thành một quốc gia độc lập.

Hơn nữa, chương trình giảng dạy trung học cơ sở cũng được mô phỏng theo hệ bằng cấp O-level và A-level của Anh. Tuy cơ sở hạ tầng cũng là một khía cạnh được chú trọng, nhưng yếu tố trọng tâm của đầu tư giáo dục chính là học sinh và giáo viên.

Giáo dục Singapore được xây dựng trên nền tảng rất vững chắc, kế thừa từ quá khứ là một nước thuộc địa của Anh

Một hệ thống rất nhiều học bổng đã cho phép những học sinh tốt nhất ở Singapore được đi học ở một số trường đại học hàng đầu thế giới. Với mức lương khởi điểm trên mức trung bình quốc gia, nghề dạy học cũng thu hút, phát triển và giúp giữ chân một số sinh viên tốt nghiệp tốt nhất trong ngành.

Bên cạnh đó, hệ thống giáo dục của Singapore đặc biệt trọng dụng nhân tài. Họ cực kỳ tập trung vào việc xác định và phát triển các tài năng xuất sắc và định hướng các em làm việc trong lĩnh vực công.

Những người nhận học bổng chính phủ phải làm việc trong lĩnh vực công trong khoảng thời gian ít nhất là gấp đôi số năm học nhận học bổng. (Ví dụ một học sinh Singapore nhận học bổng đại học 4 năm phải cam kết làm việc trong lĩnh vực công ít nhất 8 năm).

Hệ thống giáo dục của Singapore đặc biệt trọng dụng nhân tài

Cách trọng dụng nhân tài tương tự cũng đã giúp điều chỉnh sự phát triển và thăng tiến của giáo viên. Những giáo viên đứng đầu sẽ được giao nhiệm vụ lãnh đạo mà không cần quá quan tâm đến nhiệm kỳ. Đồng thời, luôn có một sự xoay vòng nhân sự giữa Bộ Giáo dục, lớp học và đội ngũ quản lý trường học. Giáo viên thường xuyên có thể trở thành người thực hiện công tác chính sách. Nhiều người sau đó lại quay trở lại dạy học.

Một ưu điểm nữa của đảo quốc này là chất lượng giáo dục tốt ở tất cả các cấp độ học tập. Singapore rất tự hào về các học viện ưu tú của mình, thế nhưng có người cho rằng bí quyết của nền giáo dục nước này chính là toàn bộ hệ thống hàng trăm trường học đều cung cấp giáo dục chất lượng cao cho tất cả mọi người.

Hệ thống giáo dục của Singapore không ngừng nhìn về phía trước. Từ việc áp dụng song ngữ tiếng Anh (bên cạnh tiếng mẹ đẻ như tiếng Trung, tiếng Malay hoặc tiếng Tamil), cho đến tập trung vào các môn khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (viết tắt là Stem), Singapore đã nhìn thấy từ trước rất nhiều chiến lược giáo dục quan trọng.

Một trong những bí quyết của nền giáo dục nước này chính là toàn bộ hệ thống hàng trăm trường học đều cung cấp giáo dục chất lượng cao cho tất cả mọi người

Sự lựa chọn tiếng Anh làm ngôn ngữ thứ 2 là kết quả của lịch sử thuộc địa và nhu cầu một ngôn ngữ chung của xã hội đa sắc tộc. Nhưng đây đồng thời cũng là bằng chứng cho thấy Singapore đã “đi trước thời đại” khi tiếng Anh nhanh chóng nổi lên như ngôn ngữ chung của thương mại và khoa học toàn cầu. Và một khi tiếng Anh đã “cắm rễ” trong hệ thống giáo dục Singapore, khả năng nó sẽ tiếp tục giữ vai trò này trong nhiều thập niên tới, thậm chí cả nhiều thế kỷ tới.

Về vấn đề này, ông Lý Quang Diệu cũng đã thể hiện sự khác biệt với nhà lãnh đạo thời hậu thuộc địa khác cùng thế hệ. Thay vì chọn một ngôn ngữ đa số của đất nước, ông và các đồng nghiệp đã chọn áp dụng một ngôn ngữ toàn cầu cho một thành phố toàn cầu.

Hệ thống giáo dục đẳng cấp thế giới của Singapore sẽ là một trong những di sản lâu đời nhất của ông Lý Quang Diệu

Hệ thống giáo dục của Singapore đã tiến hóa với thời gian và tiếp tục phát triển. Trong những năm 1990, các nhà hoạch định chính sách của Singapore lo ngại rằng cách tiếp cận của họ với giáo dục có thể quá chặt chẽ và tập trung vào các môn Stem. Vì thế họ bắt đầu chú ý hơn vào các học sinh xuất sắc về khoa học nhân văn, nghệ thuật và thể thao.

Sự tái cân bằng đó vẫn đang tiếp diễn, với một sự chú tâm mới về thúc đẩy sáng tạo và kinh doanh.

Đối với ông Lý Quang Diệu, người được gọi là nhà lập quốc Singapore, giáo dục đã vượt ra ngoài các trường học cứng nhắc. Như ông từng nói trong một bài phát biểu vào năm 1977: "Định nghĩa của tôi về một người có học vấn là một người không bao giờ ngừng học hỏi và muốn học hỏi."

Thật vậy, hệ thống giáo dục đẳng cấp thế giới của Singapore sẽ là một trong những di sản lâu đời nhất của ông Lý. Điều này thể hiện rõ khi tang lễ của ông được diễn ra tại Đại học Quốc gia Singapore.

Theo Trà My - Straits Times (Dân Việt)

Nhật Bản ngày nay

Quà tặng cuộc sống